بایـــــرام

منیم حورمتلی دیلداشلاریم بیزی اوز باخیشلاریزینان سویوندورون

اوز آنا دیلیمیزی یاخجی اورگنیب و دانیشاق

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

ساپ: نخ
ساپلاق: تقسیم، توزیع
ساپاند: سوپاند، سنگ انداز، فلاخن، سنگ قلاب
ساپقین: منحرف، گمراه
ساپلاق: دسته، دم، دمچه
ساتقی: فروش
ساتقین: خود فروخته، خود فروش، جیره خور
ساتیریک: تألیف انتقادی
ساتیرا: تألیف ادبی افشاگر
ساج: تابه، تاوه، ورقه چدنی یا آهنی که روی آن نان می‌پزند
ساچ: زلف، گیس، گیسو
ساچاق: ریشه و رشته‌های دور پارچه و جامه
ساچماق: افشاندن، پراکندن
ساحه: زمینه، رشته
ساختا: ساختگی، جعلی، مصنوعی
ساخسی: .گلی، سفالی
ساخلاما: نگهداری، حفاظت
ساداق: تیردان
سارالتی: زرد فام
سارساق: احمق، جاهل، یاوه
سارسیتماق: متزلزل کردن، از پا در آوردن
سارسیماق: سست شدن
سارماشان: پیچک، پیچنده
ساریق: دستار، عمامه
ساریلی: باندپیچی شده، طناب پیچ شده
ساریلیق: زردی، یرقان
سازاق: باد سرد، سوز، سرما
ساغالما: شفا، التیام
ساغلام: سالم، تندرست
ساغو: مرثیه، اشعار مرثیه و ماتم
سالخیم: خوشه
سالدات: سرباز، سپاهی
سالدیرما: هجوم، تعقیب
ساللاق: آویزان
سامان: کاه، پوشال
سانجی: دل درد، سوزش
سانکی: گویا، مثل اینکه، انگار
سانماق: فرض کردن، گمان کردن
ساوا: خبر، مژده، بشارت
ساواش:دعوا، جنگ، ستیز
سایاق: اسلوب، روش، شیوه
سایخاش: ساکت، راکد
سایریشان: سو سو زننده، چشمک زدن
سایغی: حرمت، احترام
سایماز: بی اعتنا، بی تفاوت
ساییق: بیداری، هشیاری، آگاه
سئچکی: انتخاب، انتخابات، گزینش
سئچمک: انتخاب کردن، دست‌چین کردن
سئرچه: گنجشک
سئودا: عشق
سئوگی: عشق، محبت
سئویل: دوست داشتنی
سپلنمک: پاشیده شدن
سرت:سخت، محکم، خشن
سرگی:نمایشگاه
سرین: خنک، سرد
سوبای: مجرد
سوپورگه: جارو
سود: شیر
سوچ: گناه، تقصیر
سوخماق: فرو بردن، چپاندن، تپاندن
سوخولجاق: کرم خاکی
سودور: تاول آبکی، ورم، آماس پوست
سورغو: پرسش، سوال
سورگون: تبعید
سورما: مکش، مکیدن
سورماق: سوال کردن، پرسش کردن
سورمک: رانندگی کردن
سورو: گله، رمه،دسته
سوزگج: آبکش، صافی
سوزمه: آب گرفته، آبکش شده
سوس: ساکت شو، هیس
سوسوز: تشنه
سؤکمک: شکافتن
سولچو: چپ گرا
سولغون: پژمرده، رنگ پریده، دژم
سومسوک: کند زهن، ولگرد
سوموک: استخوان
سون: پایان،اتمام، آخر
سونا: اردک نر، مرغابی وحشی نر
سونقور: شاهین، نوعی باز
سونگو: سر نیزه
سؤنمز: خاموش نشدنی
سونوج: عاقبت، نتیجه
سوواق: کاه گل
سووخا: بی‌صاحب، میراث
سوی: طایفه، ایل، نسل
سویغون: غارت، چپاول
سؤیکنمک: لم دادن، تکیه دادن
سؤیود: درخت بید
سؤیوش: فحش، ناسزا
سویوق: سرد
ساوییه: سطح، پایه، رده
سیجیم: طناب، ریسمان
سیرا: ردیف، نوبت
سیرغا: گوشواره
سیزیلتی: سوزش خفیف، زاری
سیسقا: ضعیف، نزار، مرنی
سیغیر: گاو نر
سیغیرچین: سار
سیغیشدیرماق: گنجانیدن، جا دادن
سیغین: گوزن
سیناق: آزمایش، امتحان
سینیخماق: لاغر شدن، ضعیف شدن

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
سه شنبه 1400.9.2
بؤلوملر : سوزلوک,

حیوانلارین تورکی آدلارین اورگشح (نام های حیوانات به زبان ترکی آذربایجانی)

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

1) حشرات
قوُرد قوُش: حشرات موذی
بؤجک: حشره
آری: زنبور
بال آریسی: زنبور عسل
میلچَک:مگس (چیبین  برگرفته از ترکی سومری)

میغمیغا: پشه ( هونو / آغجا قاناد)
پیسپیسلی / پیسپیسدا: سوسک سیاه
موزالان: خرمگس

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1396.6.24
بؤلوملر : سوزلوک,

آرخا سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

آرخا : پشت

آرخا – آرخایا : پشت به هم
آرخا به آرخا : نسل در نسل
آرخادا بوراخماق : گذشتن از چیزی
آرخا چئویرمه ک : قهر کردن
آرخادا قالماق : عقب ماندن
آرخادان باخماق : از پشت سر مواظب بودن
آرخاسیندا دورماق : از کسی حمایت کردن
آرخادان وورماق : از پشت سر خنجر زدن
آرخاسی کسیلمه ک : قطع شدن و پایان یافتن چیزی
آرخاسی یئره گلمه ک : شکست خوردن و از پا افتادن
آرخاسی یئره گلمه ز : شکست ناپذیر ، کسی که از تلاش خسته نمی شود
آرخاسی اولماق : پشتیبان داشتن، ادامه داشتن
آرخاسیز : بدون حامی
آرخاسینا دوشمه ک : دنبال کاری یا چیزی را گرفتن
آرخاسینداکی : پشت سری
آرخاسینی یئره گتیرمه ک : کسی را مغلوب کردن
آرخالانماق : متکی بودن به کسی یا چیزی
آرخالی : کسی که پشتیبان و حامی دارد
آرخاسی جا : به دنبال کسی
*

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

بالیق سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/baliq.jpg

بالیق : ماهی

بالیق اوتان : مرغ ماهی خوار

بالیق قولاغی : گوش ماهی

ایلان بالیغی : مارماهی

اوزون بورون : ماهی خاویار

شور بالیق : ماهی دودی

خاشام بالیغی : ماهی سفید

سیف بالیغی : ماهی سوف

قیزیل بالیق : ماهی سفید

ناققا بالیق : گربه ماهی

دورنا بالیغی : اردک ماهی

بالینا : وال ، نهنگ

بالیق پولو : فلس ماهی

بالیق اونو : آرد ماهی

بالیق کوروسو : اشپل ماهی

بالیق یومورتاسی : تخم ماهی ، اشپل

بالیق کؤرپه سی : نوزاد ماهی

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

باش : سر

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


باش : سر
باش چخماق : سر در آوردن
باش آچماق : سرم خلوت شد
باش آشاغی : سرازیر ، سر به زیر
باش آغارتماق : مو در راه ( کسب تجربه ) سفید کردن
باش آغیرتماق : با پرحرفی باعث سردرد و مزاحمت کسی شدن
باش آغریدان : درد سر آور
باش آغریسی : سر درد
باش آغریسی وئرمه ک : موجب سر درد شدن
باشی آغریماق : سر درد داشتن
باش آلیب گئتمه ک : بدون اجازه واز شدت ناراحتی رفتن و دور شدن
باش اوجالتماق : سر بلند کردن ، موجب سربلندی شدن
باش ائندیرمه ک : سر خم کردن
باش باشا قویماق : سر به سر کسی گذاشتن
باش توتماق : به نتیجه رسیدن
باش دولاندیرماق : وقت گذرانی کردن
باش چه کمه ک : به کسی سر زدن
باش ساغلیغی : تسلیت
باش ساغلیغی وئرمه ک : تسلیت گفتن
باش قاتماق : کسی را سرگرم کردن
باش قاوزاماق : سر بلند کردن
باش قولاق آپارماق : سر کسی را بردن
باش کسه ن : بی انصاف ، جلاد
باش قیرخماق : تراشیدن سر
باش یوخاری : سر بالائی
باش یئمه ک : سر کسی را بردن
باش گؤسترمه ک : باش گؤرسه تمه ک ، ظاهر شدن
باش قوشماق : سر به سر کسی گذاشتن
باش قوشماق : اهمیت دادن به چیزی یا کاری
باش سوخماق : فضولی کردن
باش سیندیرماق : سر شکستن

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

بورج سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

--------------------------------------------------

بورج : بدهی

بورج : قرض ، بدهی
بورج آلماق : قرض گرفتن
بورج آلیرام : قرض می گیرم
بورج آلیرسان : قرض می گیری
بورج آلیر : قرض می گیرد
بورج آلیریق : ( بورج آلیروخ ) قرض می گیریم
بورج آلیرسیز : قرض می گیرید
بورج آلیرلار : قرض می گیرند
بورج وئرمه ک : قرض دادن
بورج آلان : بدهکار
بورج ائتمه ک : قرض کردن
بورجو اولماق : بدهکار بودن
بورجلو : بدهکار
بورجسوز : بدون بدهی
بورجا دوشمک : بدهکار شدن
بورجا سالماق : کسی را بدهکار کردن
بورجونو وئرمه ک : بدهی اش را دادن
بوجونو دانماق : بدهی اش را انکار کردن
بورج خرج : قرض و قوله ، قرض و بدهی
بورجو خیرتده یه یئتیرمه ک : بدهی اش از سر بلا رفتن

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

بالاجا سوزلوک

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/2sozluk.jpg

بالا = کوچک

بالا : کوچک
بالاجانا : کوچک
بالاجا : کوچولو
بالاجا - بالاجا : کم کم ، یواش یواش
بالاجا بوی : کوتاه قد
بالاجالاشدیرماق : کوچک کردن
بالالاندیرماق : کوچک کردن
بالاجالیق : کوچکی
بالاجالاندیرماق : کوچک کردن
بالاخانا : اتاق کوچک در بالای آخرین طبقه ساختمان
بالالیق : کوچکی
بالا- بالا : یواش یواش

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
یکشنبه 1396.4.18
بؤلوملر : سوزلوک,

سوزلوک

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

چئشدک : صبحانه .

قیلیش قاناد : ابابیل .

قارانقوش : چلچله .

گولابتین : بیر نوع تزئینی پارچا .

آغی : کوون کیمی بیر اوت دور . کهلیک اوتو کیمی . نارین گوللری اولار . آنجاق سمی دیر .

اووچو پیریم : اوولاری حفظ ائیله ین .

خیل : دوغوزون آلت انگینده اولان بیر سوموک کی عاج سایاق اولار .

ککیره : بیر نووع آلاغ کی داوارلار اونو چوخ سئورلر . طامی آنجاق آجی اولار.

سلم : او آدام لارکی اللرینین دسترنج لرین یئییرلر .

خوگان : بیر شهر آدی دیر کی خمینی شهرین یاخین لیغیندا اولار . بو شهرین هامیسی تورک دیرلر .

زاغلی : گوی یا تقریبا بنفشه رنگینه اوخشار . اسلحه یا بو سایاق شئی لرده بو رنگی داها آرتیق گورمک  اولا بیلر .

تئر : خورجونون بویوکو . معمولا اونا سودولدوروب ؛ باشینا دا بیر تپه جک قویاردی لار .

چور : اوجا بویلو گول چولو دور کی بنفش رنگلی اولار .

سئلینتی : سئل دن سونرا گلن  .

گوزر : بوغدا – آرپاکی دویرلر خرمن ده . آنجاق هله آیریلمامیش سونرا سونبولدن . بیر آتا سوزونده بو لوغت بئله ایشله نمیشدیر : ... ت ایستر گوزر دویه / اونودا گوزل دویه

تاققیر : محکم

دویوش : ال آغاجی کی پالتاریوماقدا اوندان فایدالاناردی لار .

هامپا : او یئرکی ارباب اکینچی یه وئریب. بو هامپالیق ائدیر . اوزو اکیب – بیچیر . اوندان پول گوتورور .

ایت باسماق : بیر ایت کی خطری احساس ائدیب های  - کوی سالار  دئییر کی ایت باسیر .

سکمک : کهلیکین یئریشینه دئییرلر .

قاراواش : قولون دیشی سی

توتقال : چسب

ولیم : بیر تهر آغاج . میانا آغاج . تندیرده اوجاقدا یاندیرماق اوچون قویارلار .

حاللالیق : اکینچی لر ؛ کندلی لر بیچین دن سونرا شادیانه ائدنده اونا حاللالیق ائدیریک دئییرلر .

شده ره : لاپ بویوک الک .

سیر سیرا : هاوانین سویوغوندا سویون اوزو نازیک بیر تئل باغلار کی اونا سیر سیرا دئییرلر .

چن : یئردن قالخان بوخارا چن دئییرلر .

یال : داغین سره لرینده لوت یئرلره یال دئییرلر .

یال : بیر تهر یئمک . ایت لرین ده یئمک لرینه یال دئییرلر .

اوروائی : قدیم کولش مئیدانیندا کولشمه دن قاباق اوخونان شعرلره اوروائی دئییردیلر .

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.5
بؤلوملر : سوزلوک,

بیر ایکی تورکی سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

یوخسول = فقیر، ندار  YOXSUL

یوخسول‌لوق= فقر  YOXSULLUQ

وارسیل= غنی، دارا VARSIL

وارسیل‌لیق= غنا، ثروتمند بودن VARSILLIQ

فناوری، تکنولوژی= قوراشدیریم  QURAŞDIRIM

مجبور= ایته‌کلی İTEKLİ

امضا= ایزباسی İZBASI

امضا کردن= ایزباسماق İZBASMAQ

 شارژ= دولوم  DOLUM

شارژ کردن= دولوملاماق DOLUMLAMAQ

شاهد= تانیق TANLQ

آیین= تؤره TÖRE

مراسم= تؤرن TÖREN

رسوم= گله‌نک GELENEK

آداب= گؤره‌نک GÖRENEK

غرور، افتخار= قیوانج QIVANC

تنها= یالقیز  YALQIZ

صرفا= یالنیز YALNIZ

فرم= بیچیم BİÇİM

گؤروت= عکس، فتو GÖRÜT

ایماژ= گؤرونتو GÖRÜNTÜ

ائرته= صبح  ÉRTE

ائرکن= زود ÉRKEN

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.5
بؤلوملر : سوزلوک,

چند کلمه ترکی درباره مراسم ازدواج و عروسی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/bay_galin.jpg


آداخلیAdaqlı : نامزد شده

آلین یازیسیAlınyazısı : سرنوشت

اؤتوکÖtük : خواهش

اؤتونمکÖtünmǝk : خواهش کردن

اوخوندوOxundu : دعوتنامه، کارت دعوت

اؤگÖg : تصمیم

اؤگله­ شمکÖglǝşmǝk : تصمیم گرفتن

ایزباسماقİzbasmaq : امضا کردن

ایزباسیİzbası : امضا

ایلایگونİlaygün : تاریخ، مورخه

ائلچیElçi : خواستگار

ائوله­ نمه تؤره­نیEvlǝnmǝ törǝni : مراسم ازدواج

ائوله­ نمهEvlǝnmǝ : ازدواج

باشلیقBaşlıq : شیربها

بایرامBayram : عید

بکله­ مکBǝklǝmǝk : منتظر بودن

بویروقBuyruq : امر

تاپاناقTapanaq : آدرس

تانیقTanıq : شاهد

تؤرهTörə : آئین

تؤره ­­نTörən : مراسم

توی ائویToy evi : تالار عروسی

تویToy : جشن، ضیافت با غذا، جشن عروسی

چاغریلیÇağrılı : مدعو، دعوت شده

چاغریلیقÇağrılıq : کارت دعوت، دعوتنامه

چولاÇola : ساعت

دوروDürü : هدیه ای در بخچه و یا بسته که به عروس داده می شود

دونورDünür : والدین عروس و داماد

دوواق قاپماDuvaq qapma : شعر آشیقی که در پایان عروسی از سوی آشیق خوانده می شود

دوواقDuvaq : سرپوش و یا روبند توری عروس

دویون ائویDüyün evi : تالار عروسی

دویون تؤره­نیDüyün törǝni : مراسم عقد

دویونDüyün : جشن عروسی، جشن ختنه سوران (اصلا به معنی عقد، از مصدر دویمکDüymǝk  به معنی گره زدن، همریشه با دویومDüyüm ، دویمه­جDüymǝc ، دویمهDüymǝ ، .....)

ساغدیشSağdış  (ساغدیچ، ساغداچ): یکی از دو نفری که در شب زفاف همراه داماد- در طرف راست او- می روند

سورSür : کلمه ای ترکی-مغولی به معنی جشن و فستیوال است. این کلمه که به زبان فارسی نیز وارد شده، ربطی به کلمه سور در زبان پهلوی و یا سرخ در زبان فارسی ندارد و با کلمات "سورسات-سویورسات" و "سویورقا-سیورغا" و .... همریشه است. این کلمه در زبان فارسی در ترکیبهای چهارشنبه سوری، سوریه، سورنامه، سور دادن، سور چرانی و ختنه سوران، .... حفظ شده است.

سورچوSürçü : مهماندار (در دوره آغ قویونلو، قاراقویونلو)

سولدوشSolduş : یکی از دو نفری که در شب زفاف همراه داماد- در طرف چپ او- می روند

سویورگهSüyürgə : جشن، مهمانی، ضیافت

سئویSevi : دوست

شنلیکŞənlik : شادمانی، عید، فستیوال

شؤله­­ نŞölən : مهمانی، ولیمه، ضیافت همراه با غذا، ضیافت دینی

قالینQalın : جهیزه

قوتلوQutlu : مسعود، مبارک

قوشانتیQoşantı : جهیزه

قوناقلیقQonaqlıq : مهمانی

قیوانجQıvanc : غرور، افتخار

کبینKǝbin : مهریه

کوره­ که­ ­نKürǝkǝn : داماد

گرده­ کGǝrdǝk : حجله (همریشه با گره­گهKǝrǝgǝ -کره­گوKǝrǝ به معنی نوعی چادر، این کلمه به شکل خرگه وارد زبان فارسی شده است)

گله­­ نه­­ کGələnək : رسوم

گلینGǝlin : عروس

گؤره­­ نه ­­کGörənək : آداب

گؤرومGörüm : نمونه (اؤرنه­ک کلمه ای ارمنی است)

گؤزله­ مکGözlǝmǝk : منتظر شخص معین و  چیز مشخصی بودن، چشم براه بودن

ههHǝ : بلی، آری

یاشامYaşam : زندگی، حیات

یاشانتیYaşantı : برهه ای از زندگی، مقطع و دوره ای از حیات

یالقیزYalqız : تنها

یالنیزYalnız : صرفا

یاووقلوYavuqlu : نامزد

یئنگهYengǝ : راهبر زن در عروسی، زنی که عروس را آرایش کرده، به حجله برده و به داماد می سپارد؛ زن عمو، دائی و یا برادر

یئیگون  Yeygün: جمعه

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1396.4.2
بؤلوملر : سوزلوک,