بایـــــرام

ینی ایلیز موبارک اولسون

پسوندها در ترکی آذربایجانی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/writing1.png

اجاق-اجک

این پسوند از بن فعلی ساخته می‌شود و برای اسامی ابزار و ... بکار می رود:

چاپاجاق، چاتاجاق، گلَجک،

آج-اج

از پسوندهای نادر و باستانی است. در برخی کلمات برای افاده مفهوم مبالغه مشاهده می‌شود:

آناج (مرغ مادر، ماکیان تخم گذار) قولاج (فاصله میان دو دست باز. بن: قول= بازو، دست) یاماج (سینه‌کش

کوه) آماج (هدف) اوروج (روزه‌دار، روزه)، تیخاج(پوزه بند)

آری-اری

از پسوندهای نادر است و مفهوم جهت گیری را افاده می‌کند:

ایچ (درون) ایچه‌ری (داخل، به سمت داخل) دیش (بیرون) دیشاری (به سمت بیرون) یوخاری (سمت بالا) ایله‌ری←ایره‌لی (به سمت جلو، پیش).

آق-اک

از پسوندهای بسیار رایج است. گفته می‌شود که این پسوند در اصل به صورت -قاق بوده که قاف اول حذف شده‌است: باشقاق← باشاق، بوجقاق← بوجاق (کنج، زاویه) این پسوند بیشتر برای اسم مکان و آلت به کار می‌رود. در اسامی اعضاء بدن نیز دیده می‌شود؛ چون این اعضاء نیز فی‌الواقع ابزارند.

قئیناق/قایناق (چنگال پرنده وحیوانات) دوزاق (دام برای گرفتن پرندگان) بوجاق (کنج-زاویه) یاناق (گونه) دوداق (لب) قولاق (گوش) داماق (سقف دهان) ببک (مردمک چشم) یولاق (کوره راه) آداق (نامزد) چاناق (پیمانه) بوداق (شاخه) اود (آتش) ←اوداق (آتش دان) تصور می‌شود اوجاق نیز تحریف شده اوداق باشد.

ـَل-ال-ل

این پسوند به بن فعلی و همچنین اسمی می چسبد و آنرا به یک مکانی منتسب می کند:

یئرَل(محلی)، اوخول(مکانی که در آنجا می خوانند، مدرسه، دانشگاه)

این پسوند می تواند کلمات مورد نیاز بسیار زیادی را در ترکی پدید آورد، مثلا:

یویونال(حمام)، بوشالتال،بوشالدال(دستشویی، مخلأ، آیاق آلتی، آیاق یولو)

آلاق-الک

از پسوندهای نادری است که بر بن اسمی افزوده می‌شود.اضافه شدن آن بر بن‌های فعلی نسبتاً رواج بیشتری دارد.

گوءبه لک (قارچ خوراکی) مازالاق (فرفره زمینی) دازالاق (طاس-کچل تمام) شاپالاق (سیلی) چییه لک (توت فرنگی) بیجه لک (ناقلا-بچه شیطان)

اونتو-اینتی-انتی

تیکینتی(ساختمان، آپارتمان)، تؤکونتو(افزونه، اضافی، بیرون ریختنی)، آلینتی(خریده شده ها)، پاتلانتی(بمب، منفجر شدنی) شاید این پسوند بصورت تی و تو باشد، بدین صورت که مثلا تیکیل + تی یا تؤکول + تی یا آلین + تی باشد.

آو-او-آی-ای-اوو

گمان بر این است که اصل این پسوند در ترکی باستانی به صورت -اقی بوده که قاف در اثر مرور زمان مرخم شده: گونه قی> گونئی (جنوب، جای آفتاب‌گیر) قوزاقی> قوزئی> قوزای (شمال- جای کم آفتاب). از این پسوند کلمات نسبتاً زیادی در زبان گفتاری رایج است: آلاو (شعله) یاناو (چوبهای جنبی سمت راست و چپ در چهار چوبه در) قیلوو (تیز کردن آلات برنده) قشاو> قشوو (وسیله‌ای برای تیمار و خاراندن چهار پایانی مانند اسب، قشو) یاغلوو (لباس چربی گرفته، در فارسی به صورت یغلا، یغلاوی به معنی ظرف آمده‌است.) قاچای (دونده، نامی برای مردان)

ایت-اوت


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
يازار : اهرلی شنبه 1396.4.17 | باخيش لار (0)

واژه‌سازی در زبان ترکی آذربایجانی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

دستور زبان ترکی آذربایجانی متأثر از هم آوائی صوتی حروف است. در زبان ترکی آذربایجانی صداهای خشن (O,U,A,I) و صداهای نازک (Ö,Ü,E,Ə,İ) نمی‌توانند در ریشه یک واژه با هم مخلوط شوند و با همان ترتیب فوق در کلمه می‌آیند. مانند Gözəllik و Ayrılıq. واژه‌های بیگانه نیز تا حد امکان تحت تأثیر این قانون قرار می‌گیرند. مانند کلمه عربی حسین (Hoseyn) که در ترکی Hüseyn و کلمه عربی عباس (Əbbas) که در ترکی (Abbas) گفته می‌شود. گروهی از ترکی آذربایجانی زبانها هنگام صحبت کردن به زبان‌های دیگری، ناخودآگاه از این قانون طبیعی زبان خود پیروی می‌کنند.

زبان ترکی آذربایجانی همانند سایر شاخه‌های زبان ترکی از نظر ساختاری جزو زبانهای التصاقی بشمار می‌آید. در این زبان ریشه یک فعل یا یک اسم را می‌توان با اضافه کردن پسوندهای متعدد تغییر زمانی، جمعی و صفتی داد.

افعال متعدی در ترکی آذربایجانی با اضافه کردن پسوند به افعال لازم ساخته می‌شود. بطور مثال: اوخشاماق=شبیه بودن ← اوخشاتماق= شبیه کردن

افعال متعدی درجه دو و درجه سه نیز قابل ساخت است: یازماق = نوشتن(متعدی)← یازدیرماق = نویساندن (متعدی درجه دو)← یازدیرتماق = وسیله نوشتن کسی را فراهم کردن (متعدی درجه سه).

ترکیب پسوندها و حالات افعال در ترکی آذربایجانی به خلق کلماتی منجر می‌شود که بیان آنها در برخی زبان‌های تصریفی با یک یا چند جمله مقدور است. مثال: اونلاری سئویشدیرمه‌لی‌ییک (onlari sevişdirməliyik)= آن‌ها را باید تشویق کنیم که همدیگر را دوست داشته باشند. یا برای دوست داشتن هم باید تشویقشان کنیم. یا سانجیلاندیرانلاردانیمیش (Sancılandıranlardanımış)= از نوعی بود که باعث درد می‌شود


يازار : اهرلی یکشنبه 1396.4.4 | باخيش لار (0)

ویژگی های زبان تورکی و مقایسه کوتاه بین تورکی و فارسی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

سلام

امروز میخوام یه مقاله در مورد ویژگیهای زبان ترکی در اختیار شما بذارم

خلاصه شده از رساله (مقایسة اللغتین)

تالیف دکتر جواد هیئت

متأسفانه در دوران پهلوی،به پیروی از افکار ملی گرایانه افراطی و شوونیستی بیش از نیم قرن در این باب سیاست جبر و تحمیل اعمال شد و از چاپ و انتشار هر گونه کتاب تورکی جلوگیری به عمل آمد و زبان فارسی هم بصورت زبان انحصاری دولتی و تحمیلی در آمد!در نتیجه این سو ء تدبیر و انحصار طلبی و سیاست زور گویی،زبانهای غیر فارسی مردم ایران،بویژه تورکی رسما" ممنوع شد.البته اینگونه رویه و اعمال غیر انسانی و ضد مردمی بدون واکنش نماند و در مردمی که زبانشان ممنوع اعلام شده بود عکس العمل هایی نا مطبوع و گاهی کینه و نفرت برانگیخت و خواه و نا خواه از شیرینی لهجه فارسی هم در مذاق آنها کاسته شد!؟ 

منبع : اینترنت 

بعد از سقوط رژیم پهلوی و رفع ممنوعیت دولتی در مدت کوتاهی کتاب و مجله و روزنامه به زبان تورکی چاپ و منتشر شد و دیوانهای شعرای تورکی گو قدیم و جدید تجدید چاپ گردید و زبان تورکی مجددا" ولو بطور نسبی فرصت و میدان هنرنمایی یافت.

در حال حاضر 25 لهجه یا زبان تورکی در مناطق مختلف شوروی سابق،ترکستان شرقی(چین)،ترکیه و بالکان زبان رسمی مردم است و در حدود20 لهجه یا زبان تورکی دارای کتابت و ادبیات کتبی است.

ادبیات شفاهی تورک ها بسیار غنی است و در هر منطقه ضمن ویژگی های عمومی و قدیمی خصوصیات محلی را نیز در بردارد.ادبیات شفاهی تورک زبانان ایران شاید غنی ترین و یا یکی از غنی ترین آنها در نوع خود میباشد.

کتاب ده ده قورقود که داستانهای اقوام اوغوز را بازگو میکند،یکی از قدیمی ترین آثار ادبیات شفاهی است و بطوریکه اغلب دانشمندان معتقدند،همچنانکه از متن کتاب هم بر می آید مهمترین وقایع تاریخی این داستانها در آذربایجان و در قسمت شرقی آناطولی رخ داده و در آن از قهرمانی ها و ویژگی های قومی و قبیله ای مردم این سرزمین سخن رفته است.

طبق آمارهای اخیر در دنیا شش هزار زبان موجود است که............


يازار : اهرلی یکشنبه 1396.4.4 | باخيش لار (0)

آموزش زبان ترکی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

آنا دیلیمیزی قؤروماق اوچون بو جدولی یازمیشیق اومودوموز وار اوز اصیل سؤزلریمیزی دیریلتماغینان اوز تورک و آذربایجانلی غیرتیمیزی دنیایه گورسداخ حابئله امودوموز وار بو جدوله باخماقینان اوز تازا سؤزلریزی بو جدوله تؤپلویاسیز

کلمه فارسی تورکجه سؤز(TÜRKCƏ SÖZ)
حمله یوگورماق(YUGURMAQ)
مهاجم یوگورچی(YUGURÇİ)
دفاع قؤروقماق(QORUQMAQ)
مدافع قؤروقچی(QORUQÇİ)
وسط آرا(ARA)
هافبک آراچی(ARAÇİ)
دروازه بان  قاپی چی(QAPIÇI)
دروازه قاپی(QAPI)
ضربه ویریش(vırış)
داور حاکیم(HAKİM)
نیمه اول  بیرینجی یاری (BİRİNCİ YARI)
نیمه دوم ایکینجی یاری (İKİNCİ YARI)
ضربه ایستگاهی دوراق ویریشی(DURAQ VIRIŞI)
سوت آغاز باشلانیش فیشقا(BAŞLANİŞ FİŞQA)
تعویض ده یشیک لیک(DƏYİŞİKLİK)
میدان میدان(MêYDAN)
توپ تؤپ(بو سؤز اؤزی ترکی دیر)
زمین یئر(YER)
مربی اگرتچی(ORGATÇİ)
بازیکن ایونچی(OYUNÇİ)
سانتر یؤلاماخ(YOLLAMAX)
دیدار گوروش(GÖRUŞ)
نتیجه سونوج(SONUC)
هوادار یانلی(YANLI)
 کرنر  بوجاق(BUCAQ)
 وقت اضافی  آرتیرما(ARTIRMA)

 


يازار : اهرلی یکشنبه 1396.4.4 | باخيش لار (0)

132 جمله مهم و کاربردی که در مکالمات روزمره بدردتان می خورد

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

در این پست 132 جمله مهم و کاربردی که در مکالمات روزمره بدردتان می خورد را مینویسیم.

این جملات و کلمات بسیار ساده هستند و به درخواست دوستانی نوشته شد که میگفتند: "لطفا جملات کاربردی و بدرد بخور بنویسید .!"

پس قلم و کاغذ را بردارید و این جملات را بنویسید.

هر بخش شامل 10 کلمه و جمله میباشد.

بخش اول - ملاقات کردن :

سلام Merhaba

صبح بخیر،روز بخیر Günaydın

روز بخیر İyİ Güngler

عصر بخیر İyi Akşamlar

شب بخیر İyi geceler

خداحافظ Güle Güle

خداحافظ Allaha ısmarladık

اسمتان چیست؟ Adınız ne?

اسم من ... . Adım...

حال شما چطوره؟ Nasılsınız?

من خوبم،متشکرم İyiyim , teşekkür ederim.

بخش دوم - مرا ببخشید:

ببخشید Affedersiniz , Pardon

بله/خیر Evet/Hayır

لطفا Lütfen

بفرمایید Buyurun(uz)

ممنون Teşekkürler , Sağ ol , Mersi

قابل نداشت Bir şey değil , Rica ederim

دوست Arkadaş

چه؟چی؟ Ne?

چطور؟ nasıl?

چه کسی؟ Kim?

بخش سوم - چرا؟چه موقع؟کدام؟ :

چرا؟ Neden? / Niçin?

چه موقع؟ Ne zaman?

کدام یک؟ Hangisi?

این چیه؟ Bu ne?

چه تعداد؟(قابل شمارش و غیر قابل شمارش) Kaç tane?

به چه معناست؟چه مفهومی دارد؟ Ne demek?

.... را به من بده. Bana verin.

... می خواهم. ... istiyorum.

این/این را Bu/ Bunu

آن/آن را Şu/Şunu

آن/آن را O/Onu

بخش چهارم - جدید و قدیم،سرد و داغ :

داغ/سرد Sıcak/Soğuk

کوچک/بزرگ Büyük/Küçük

جدید،قدیمی Yeni/Eski

باز/بسته Açık/Kapalı

.... نیست. ... Değil

وجود دارد/وجود ندارد Var/Yok

و/یا Ve/Veya

خوب/بد İyi/Kötü

زیبا/زشت Güzel/Çirkin

بخش پنجم - کجا؟

... کجاست؟ ... Nerede?

ایستگاه Gar/İstasyon

ایستگاه اتوبوس/پایانه اتوبوس رانی Otogar

یک هتل ارزان Ucuz bir otel

توالت Tuvalet

رستوران Restoran/Lokanta

اداره پست Pastane/PTT

اتاق Oda

دوش حمام Duş

حمام Banyo

بخش ششم - حمام :

حمام های ترکی Hamam

صابون Sabun

دستمال توالت Tuvalet Kağıdı

آب داغ Sıcak Su

توشه،بار مسافر Bagaj

تمیز Temiz

لباسشویی،رخت شویی Çamaşır

پول Para

آب Su

چای Çay

بخش هفتم - مکان ها:

کوچه Sokak

خیابان Cadde

چپ/راست Sol/Sağ

راست،مستقیم،درست doğru

اینجا/آنجا/آنجا Burada/Şurada/Orada

نزدیک/دور Yakın/Uzak

نقشه Harita

بلیط Bilet

هواپیما Uçak

فرودگاه Hava alanı

قطار Tren

کشتی Gemi

اتوبوس Otobüs

ماشین Araba

بخش هشتم - روزهای هفته :

روز/هر هفته Gün/hergün

امروز Bugün

فردا Yarın

دیروز Dün

هفته Hafta

دوشنبه Pazartesi

سه شنبه Salı

چهارشنبه Çarşamba

پنج شنبه Parşembe

جمعه Cuma

شنبه Cumartesi

یکشنبه Pazar

بخش نهم - ماه های سال :

ماه Ay

سال Yıl

ژانویه Ocak

فوریه Şubat

مارس Mart

آوریل Nisan

می Mayıs

ژوئن Haziran

ژوئیه Temmuz

آگوست Ağustos

سپتامبر Eylül

اکتبر Ekim

نوامبر Kasım

دسامبر Aralık

بخش دهم - اعداد :

صفر Sıfır

یک چهارم Çeyrek

یک دوم،نیم Yarım/buçuk

یک Bir

دو İki

سه Üç

چهار Dört

پنج Beş

شش Altı

هفت Yedi

هشت Sekiz

نه Dokuz

ده On

یازده On bir

دوازده On iki

سیزده On üç

بیست yirmi

سی Otuz

چهل Kırk

پنجاه Elli

شصت altmış

هفتاد Yetmiş

هشتاد Seksen

نود Doksan

صد Yüz

دویست İki yüz

هزار Bin

دو هزار İki bin

ده هزار On bin

یک میلیون Milyon

یک میلیارد Milyar


يازار : اهرلی یکشنبه 1396.4.4 | باخيش لار (2)

آنا دیلینین حقینده

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

سلاملار و سایغیلار

📚لاتینجا باشارمایانلار و یا لاتینی یانلیش یازانلار یا لاتین جا یازیشماغا کونوللو اولانلار بو یازینی اوخویوب و تکرارلاسینلار.
ANA_DILI

آنا دیلیمیزین 32 حرفی وار 23  سس سیز و 9 سسلیدیلر.
 9 سسلی حرف  2 یئره بولونور اینجه سسلی و قالین سسلی

1.Aa/آ=Ana(آنا (قالین سسلی حرف
2.ə = əskər (اینجه سسلی حرف
3.Bb/ب
4.Cc/ ج
5.Çç /چ
6.Dd/د
7.Ee= ( اینجه سسلی حرف
8.Ff /ف
9.Gg/ گ
10.Ğğ/غ
11.Hh/ه
12.İi/(اینجه سسلی حرف ای)=indi
13.Iı (قالین سسلی)=ıldırım
14.Jj/ژ=jandarm/ژاندارم
15.Kk/ک
16.Ll /ل
17.Mm/م
18.Nn/ ن
19.Oo (قالین سسلی حرف) ox  اخ
20. Öö(اینجه سسلی حرف)özgə/اوزگه
21.Pp/پ
22.Qq/ق
23.Rr/ ر
24.Ss/س
25.Şş/ش
26.Tt/تا
27.Uu(قالین سسلی حرف)uzun/اوزون
28.Üü(اینجه سسلی حرف)üstündə/اوستونده
29.Vv/و
30.Xx/خ
31.Yy/ى
32.Zz/ز

ANA_DILI

بس بیلدیک آنا دیلیمیزده 9 سسلی حرف وار

قالین سسلی لر:a  ı  o  u 
 اینجه سسلی لر: ə  ö  ü  i  e

آنا دیلیمیزده بیر یاسا (قانون)وار [آردیجیلیق] آدیندا آردیجیلیغین فارسجاسی (هماهنگی صداها)اولور.

آردیجیلیق ندیر؟
آردیجیلیق بیزه دئیر بیر تورک سوزجویو(واژه)ایچینده هم قالین سسلی حرف هم اینجه سسلی حرف گتیره بیلمریک یا او سوزجوکده اینجه سسلی حرفلر گلمه لیدیر یا قالین سسلی لر.

یانلیش اورنک
Düman
ü(اینجه سسلی)+a(قالین سسلی)

بوردا اینجه سس قالین سسه قاتیشیب و آردیجیلیق یاساسیندان جیخیب بس یانلیش.✖️

دوغرو اورنک
Duman
u(قالین سسلی)+a(قالین سسلی)
هر ایکی ایشله نن سسلی حرفلر قالین سسلی بس دوغرو.✔️


چوخلو یانلیش اولان :
اوسته دئدیگیمیز حرفلرده شومارا 12/13 ده
ı  /  i
ایکی فرقلی سس دیلر
i   indi /istək
ı  ıldırım/ışıq

تلفظ ائتسز   i  و  ı   فرقین گورجکسیز.

یانلیش اورنک
yaşasin
a+a(قالین سسلی)+i (اینجه سسلی)
بوردا آردیجیلیق یاساسیندان چیخیب و اینجه سس قالین سسلیلره قاتیشیب بس یانلیش❌

دوغرو اورنک

yaşasın
a+a+ı(هامیسی قالین سسلی)
بس دوغرو✔️

دئدیکلریمیزی بیلمک اوچون یئتر اینجه سسلی قالین سسلی حرفلردن سئچه سیز.
(بو آردیحیلیق یاساسی عربجه /فارسجا/اینگیلیزجه و...سوزلری توتمور تکجه تورک سوزلرینده اولور

ANA_DILI

yazar:
Duman __ Turan

يازار : اهرلی چهارشنبه 1396.1.23 | باخيش لار (0)

آموزش زبان نوشتارى ترکى

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ


دوستان من! وبلاگ نویسان ترک زبان ! هی من گفتم و شما نشنیده گرفتید دیگر چاره اى ندارم جز اینکه از این به بعد پستهایم را به آموزش زبان نوشتارى ترکى اختصاص دهم.

واللاه من جانا گلدیم بو تورکجه یازان لارین الیندن، بیر ایکی دنه فرقلی حرفیمیز وار سانکى داش داشییاجاق سینیز، آرخاداشلار نییه یانلیش یازیرسینیز آخى؟ بیزیم دیلیمیز ائله چتین دئییل کی!

آرخاداشلار! 

تنها یکى دو حرف بخصوص در زبان ترکى‌ وجود دارد که با کمى‌ دقت میتوانیم آنها را درست بنویسم مگر اینکه عمداً بخواهید به زبان مادریمان لطمه بزنید و بى‌ارزشش کنید که در این صورت اطلاع دهید تا از لینکهایم جدایتان کنم!

بوگون تکجه Ö (ؤ ) ، Ü ( و ^) حرفلرینى یازماغی تمرین ائله یین. قالان حرفلریسه گلن پست لاردا دئیه جه یم.

Ö {ؤ} مثل اؤزگه اؤردک اؤنم بؤیوک اؤلدو سؤندو گؤردو گؤز سؤز دؤز چؤز دؤنگه چؤندو بؤلگه اؤرتوک چؤرک 

Ü {و^} مثل اوزمک سوزمک اورک سوزگئچ دوزلتمک بوزولمک پولوشوک شوشه مورگو گولمک گولوش گول

بیشترین اشتباهات نوشته ها در نوشتن این حرف Ö میباشد که معمولاً به معناى مطلبتان لطمه میزند مثلاً:

مینویسید اؤلدو که منظورتان "شد" است اما نوشته اید "مُرد"

می نویسید هورورم که منظورتان "می بافم" است اما نوشته اید "پارس میکنم"

درزبان تورکی چهارنوع صدای" او" داریم:

1-او ، و ، ـو (u) : درکلماتی مثل : دوز (نمک) ، اولدوز (ستاره) ، ‏سو (آب) ، اوزون (دراز( ، بولاق (چشمه) اوزاق = دور، اون = آرد، سو = آب، توتماق = گرفتن، وورماق = کتک زدن، سوواماق = دیوار را کاه گل کردن، یوز=(100)

‏2- اوْ ، وْ ، ـوْ ( o) ‏ این مصوت هم مثل ضمه فارسی ( اُ ) است : امّا کمی کشیده تر ادا می شود مثل : اوت ( آتش ) ، بوْز (خاکستری) ، اون (عدد 10)، اونلار=.....

3-- ا‏ؤ ، ؤ ، ـؤ ( ö ) در هنگام تلفظ این صدا لبها کمی مدور شده و به طرف جلو کشیده می شود، وسط زبان و بخش پیشین آن به طرف سقف دهان بالا می آید. مثل : دؤش )سینه) ،گؤز(چشم) ، گؤل (دریاچه ) ، اِؤلمَک (مُردن )، چؤل = دشت، سؤز = حرف، اؤزئم = خودم، اﯚز=.....،اﯚزلم=......دورد=(4).
4-- اۆ ، ۆ ، ـۆ ( ü ) برای تلفظ این صدا لبها گرد و مدور شده و به طرف جلو کشیده می شود! قسمت پیشین زبان به پشت دندانهای پایین جلویی نزدیک می گردد.
مثل : ا ۆز (چهره،صورت، رو) ، گۆن (خورشید) ، اۆنگۆل (سبک و کم وزن )، گوٌن = آفتاب، گوٌل = گل، دوٌز = راست، اوٌزوم = انگور، کوٌل = خاکستر، سوٌپوٌر = رفت و روب، اﺆزگون=.....اوءچ = بپر ، اوءرک= دل
همانطور که ملاحظه می گردد تلفظ صحیح کلمات تورکی بدون اعراب گذاری مشگل و درمواردی غیرممکن است. دررسانه نوشتاری بدون فایل صوتی و محاوره آمکان آوا شناسی مقدور نمی باشد. لذا اجبارا و از روی ناچاری از رسم الخط لاتین استفاده می گردد.



تورکجه میزی اؤیرنمک ایسته ین آرخاداشلاریم!

ایندیسه فعل دن اسم دوزلدن اک لر:

İŞ  مثل یئمیش ، باریش ، دوروش ، گؤروش

İM  گئییم ، آلیم ، دوروم ، سورو^م

IQ  آچیق ، ازیک ، اوچوق ، بوکو^ک

Gİ  ایلگی ، سایقى

GƏ  بؤلگه 

GİN  بیلگین ، سایقین ، جوشقون ، دوشگون

QAN  یاپیشقان ، دؤیوشگن

ĞIÇ باشلانغیچ

ICI ییرتیجی ، بیلیجی

İ  دیری ،باتى ، دوغو ، سورو^

IT یانیت

ƏNƏK  یئته نه ک ، دوواناق

SƏK  دیرسک ، توتساق

CƏ  دوشونجه

MƏCƏ  بیلمه جه ، تاپماجا


 پسوندهاى اسم ساز را یادآوری میکنم که از اسم ، اسم میسازند:

(4) LİK  مثل شنلیک ، یاخشیلیق ، بؤیوکلوک، اولقونلوق

(4) Çİ  دیلچی ، آوچى ، سوتچو^ ، قوروقچو

(4) SİZ  یئرسیز ، قانسیز‌، اوزسو^ز ، هوش سوز 

(4) Lİ  تئل لی، شانلى ،بوشلو ، اونلو^

(2) CA  قیسساجا ،تورکجه

(4) CİL  ائوجیل ، قوناقجیل ، اؤلومجول ، سورونجول 

(2) DAŞ  قارداش ، دیندش

(2) AR  یاشار ، یئتر

(2) AN  اوغولان(اوغلان) ، ارن

(2) AQ  اوتاق ، دیلک

(4) İT  چئشیت ، یاشیت ، قوروت ، سورو^ت

(2) SAL  قومسال ، جینسل

(2) QA  باشقا ، اؤزگه


_بو اؤرنک کلمه لرین بعضیسی آذربایجان تورکجه سینده فرقلی ایشله نیر. 

_بعضی اوستادلاریمیزین نظریجه ، "-سال" اکی یئنی اک دیر و اسکی تورکجه میزده یوخوموش!

_کلمه لرین معناسینی بیلمه دیگینیز حالدا سورسانیز ممنون اولارام.



امروز میخواهم روش دیگرى براى آموزش نوشتار ترکى امتحان کنم چون روشهاى قبلى‌جز در مورد یکى دو نفر براى سایر دوستان قابل فهم نبوده است، البته این میتواند دو دلیل داشته باشد: یا دوستان عزیز با دقت کمتر و سرسرى مطالب وبلاگها را مى خوانند و یاد نمى گیرند و یا بقول خودشان کیبورد کامپیوترشان اشکال دارد که حروف را درست تایپ نمى‌کند! که البته من نام دلیل دوم را بهانه تراشى میگذارم و براى رفع دلیل اوّل روش امروز را بکار میبرم:

چند تمرین کوچک برایتان مى نویسم تا جوابش را در کامنتها بنویسید.

1. ما ترکان ایران، حرف Ö را بصورت ؤ مى نویسیم. مثل اؤزوم(خودم)، اؤزگه (بیگانه)

چند مثال دیگر بنویسید. 

2. ما حرف را بصورت ئ مى نویسیم. مثل ائلیم(ایل من) ، سئل لر (سیل ها)

چند مثال دیگر بیاورید.

3. ما حرف Ə را بصورت ا -ه مى نویسیم. مثل الک(غربال)، سئومه مک(دوست نداشتن)

چند مثال نیز از شما میخواهم.

4. ما در محاورۀ ترکى حروف ق را در پایان کلمات خ تلفظ مى‌کنیم. مثل آلماق که آلماخ مى گوییم اما در نوشتار ترکى باید ق بنویسیم. مثل بوداق(شاخه)، بولاق(چشمه)

چند مثال هم از شما مى خواهم.

5. ما در محاورۀ ترکى حرف ک را در پایان کلمات ح تلفظ مى کنیم که در نوشتار نباید ح بنویسیم. مثل اورک(دل) که اورح مى گوییم. بیلمک(دانستن) که بیلمح مى گوییم.


يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.17 | باخيش لار (0)

آموزش زبان تورکی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

می خواهیم از امروز با هم ترکی یاد بگیریم  پس اگه دوست دارین یاد بگیرین بسم الله

یک نکته ای رو همین اول کار خدمتتون عرض کنم، در زبان ترکی کلمات همونطور که نوشته می شه تلفظ می شه، یک مثال :

c ج، a آ ، n ن


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/elifba.jpg


مثال ها به گونه ای خواهد بود که ابتدا کلمه‌ی ترکی، بعد معنی و سپس تلفظ با الفبای فارسی آن نوشته خواهد شد.

1 – a: آ ، آی کوتاه

ad    آد      اسم

2-   b : ب

Baba                بابا     بابا

3 – c: ج

Can          جان    جان

4-  ç : چ

Çam         چام    کاج

5 – d: د

dal           دال    شاخه

6-  e : نماینده دو حرف اِ و اَ هست. چون در ترکی استانبولی بین این دو حرف تفاوت زیادی نیست به این خاطر فقط یک حرف برای این دو صدا انتخاب شده است.

sen                   سَن    تو

elçi            اِلچی   سفیر، نماینده

demir               دَمیر   آهن

7 – f: ف

felek         فلک   فلک

8-  g : صدای گ و ق می دهد.

gelin                        گلین   عروس

dalga               دالقا    موج

برای توضیحات بیشتر :

طرز تلفظ حروف g و k

9 – h: صدای ه/ح می دهد.

hayal        هایال  خیال

10-  ı : این صدا در فارسی وجود ندارد. علامت فونتیک آن /ɯ/ است. صدای اول کلمه انگلیسی earth این حرف است. (اگر این کلمه را با حروف ترکی بنویسیم می شود ırs ). و یا کلمه press با حروف ترکی می شود pıres . افراد مبتدی هنگام تلفظ این حرف را یا به صورت ای، یا به شکل اِ یا سایر اشکال تلفظ می کنند. برای یادگیری این حرف از هموطنان عزیز ترک کمک بگیرید.

ışık                   ایشیک                 روشنایی، نور، روشن

yılan                 ییلان          مار 

11 – i: صدای ای می دهد. مثل ای در پیر اما کوتاه

bir                    بیر             یک 

iki                    ایکی           دو 

12-  j : ژ ، از حروف کم کاربرد ترکی است، عمدتا در کلمات دخیل دیده می‌شود.

jest                  ژست          ژست 

 

13 – k: ک : گاهی مثل ک در کوه (1) و گاهی مثل ک در هیچ‌کس (2)

Kan 1       کان    خون

kim 2       کیم    چه‌کسی، کی

برای توضیحات بیشتر :

طرز تلفظ حروف g و k

14 – l: ل

liman       لیمان  بندر

15 – m: م

maç          ماچ            مسابقه(ورزشی)

16  n: ن

Nasıl                ناسیل          چطور، چگونه

Son          سُن            پایان

17  o: صدای اّ می دهد. مثل اٌ در گُل

Sol           سُل            چپ

kol           کُل             بازو

18  ö: در فارسی وجود ندارد این حرف شبیه حرف o هست با این تفاوت که در تلفظ این حرف لب ها نسبت به  oکمی جمع تر و بسته تر می شوند. برای فهم این حرف از دوستان ترک زبان خود کمک بگیرید. در زبان آلمانی نیز وجود دارد.

ördek               اؤردک         اردک

özellikle           اؤزللیکله              به‌خصوص

19- p : پ

pazar               پازار           یکشنبه

ip                     ایپ            طناب

20  r: ر

mor                  مُر             بنفش

yorgun             یُرقون         خسته

21  s: س

serin                سَرین             خنک

son          سُن            پایان

22  ş: ش

şaka                 شاکا           شوخی

şapka               شاپکا          کلاه 

23  t: ت

tarak                تاراک          شانه

at                     آت             اسب 

24  u: او مثل او در دور البته کوتاه تر

su                    سو             آب

bu                    بو              این

 

25 – ü : این حرف در فارسی وجود ندارد. این حرف شبیه حرف u هست با این تفاوت که در تلفظ این حرف لب ها کمی جمع تر و بسته تر (مثل حالت فوت کردن) می شوند.

ütü                   اوتو            اتو

üç                    اوچ            سه

26 – v: و مثل و در ساوه

var                   وار             هست

veri                  وِری            داده

27 – y: ی مثل ی در یخ

yazmak            یازماک         نوشتن

bayram            بایرام          عید

28 – z: ز

az                     آز              کم

tuz                   توز             نمک

29 – ğ: اسم این حرف yumuşak ge یا g نرم هست. برای توضیح این حرف به قسمت زیر مراجعه کنید :

حرف ğ در ترکی استانبولی

نکته  :هر گاه علامت   ̂          رو ی  حروف  (مصوت‌ها) قرار بگیرد نشانگر این است که آن حرف باید کمی کشیده شود.

مثال : alem پرچم، علم،  â lem: عالم، دنیا

حالا به تلفظ کلمات زیر دقت کنید (فقط کلمات به ترتیب زیر تلفظ میشه: انگور، گربه، گل، کتاب، خانه، ماشین، عینک، سگ، بچه)



يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.17 | باخيش لار (0)

تورکی دیلیمیز

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورک یازیب تورکی دانیشاخ

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/turki_galam.jpg

ترکی را با 360 میلیون متکلم، ترکی را با 7200 سال قدمت، ترکی را با 100000 واژه اصیل، ترکی را با 3500 فعل اصلی، ترکی را با 24000 فعل غیر اصلی، ترکی را با 46 زمان فعلی، ترکی را که 100% از کلماتش ریشه دارند،  ترکی را با 9 آوا ((کاملترین آوای خلقت))، ترکی را بعنوان شاهکار زبان و ادبیات بشری، ترکی را بعنوان استاندارد پایه فونتیکی کامپیوتر، ترکی زبان استاندارد یونسکو در اروپا و آمریکا، ترکی را با 450000 عنوان کتاب در دنیا، ترکی که صاحب اولین و  دومین و سومین خط بشری است، ترکی را با 5 درجه صفت و...

جالب است بدانید:در زبان ترکی هیچ کلمه ای نمی توان پیدا کرد که با حرف " ر"   شروع شده باشد!!!


پرفسور ذهتاب:

اگر رژیم شونیسم رضاشاه آن هزینه هایی را که برای از بین بردن زبان ترکی کرده صرف تقویت خود زبان فارسی می کرد شاید الان زبان فارسی بیش از این فلج نمی شد.


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/dard_turki.jpg

از شگفتی های زبان تورکی

اندامها در زبان ترکی بر اساس یک حرف واحد نام گذاری شده اند :

دیل(زبان)،دوداق(لب)،داماق(کام)،دیش(دندان)،دیمدیک(منقار)،همگی باحرف"دال"شروع میشوند.

هر اندامی که از بدن خارج شده با حرف ق شروع میشود:

قیچ( پا) قول(دست) قاناد( بال) قویروق(دم) قارون(شکم) قولاخ(گوش)

اندامهای چشم با گاف شروع می شوند:

گــُز(چشم) گاش(ابرو) گیله( عنبیه) گیرپیک(مژه)

از بالای سر تا کمر با ب شروع میشوند:

باش(سر)،بورنوز( شاخ)،بویون(گردن)، بِئل (کمر)، بوخون(پشت)، بویرَک(قلوه)،بوارساخ (روده)

شاید حتی بورک(کلاه) و باشماق(کفش) که در هر دو سوی بدن ما رامیپوشانند از روی انتخاب بوده و یا هر اندام تیز با زاویه بدن مثل دیرناق(ناخن)،دیز(زانو) دیرسک(آرنج) دابان(پاشنه) که با د شروع شده اند.


ریشه ترکی اعداد (ریشه اعداد در پروترک) معجزه زبان ترکی
ریشه ترکی بعضی از اعداد مقدس در دیگر زبان ها

اشاره : پروترک ها به عنوان اقوامی که نقش اساسی در شکل گیری تمدنهای جهان داشته اند تاثیر فراوانی در شکل گیری زبان و اعداد اقوام امروزی داشتند چه ترک و چه غیر ترک.
در این مقاله به بررسی ریشه ترکی برخی اعداد در زبان ترکی و دیگر زبان ها پرداخته شده است. وجود این ریشه ها از نکات شگفت انگیز و خارق العاده زبان ترکی می باشد.
 


ریشه ترکی اعداد:

بیر (یک) : تشکیل شده از کلمه BU-ER بو-ار. در مفهوم خان و تانری می باشد و به خدا اشاره دارد.
 


ایکی (دو) : ایئکیEYKİ که از ریشه eşi بمعنی بنزری / benzeri (همتا و شبیه) یانسیماسی / yansıması (منعکس شده) می باشد.


اوچ (سه) : از اوچ به معنی پرواز و از اوج به معنی بالاترین جا گرفته شده است.


دؤرد (چهار) : از مراحل TOĞ-UR, TÖR-ET, TÖRT شکل گرفته است.
یئتدی (هفت): از ریشه EZ ED A EM که از اشکال اسطوره ای خورشید و ماه و مار و هفت تن که دست به دست داده اند در کتیبه های باستانی گرفته شده است . EZ ED A EM به  EZ EDİ و سپس به  ZEDİ و شکل امروزی تغییر یافته است.

ریشه ترکی Seven / هفت در زبان های غربی

اون بیر (یازده) :  برگرفته از اشکال اسطوره ای خدای خورشید در کتیبه های باستانی  و همچنین در مفهوم خدای مردم اون(اون ON halkı از تمدن های اولیه جهان).
 
اون یئتدی(هفده) : از EZ ED A ON به معنی مقدس برای مردم اون است.


اون دوقوز (نوزده) : از OT OĞ EZ ON به معنی خدای خورشید مقدس مردم اون است.
 
نکته جالب این است که  اون دوقوز ONDOKUZ که در ده هزار سال پیش به دست پروترک ها بکاررفته در قرآن کریم با تقدس عدد 19 به کار رفته است.


به شکل شبیه اعداد 1, 2, 3, 4, 7, 11 در بین تمامی اقوام دارای معنی مقدسی هستند.


يازار : اهرلی سه شنبه 1396.1.15 | باخيش لار (0)

تورک وبلاق ، عزیز تورک دیلداشلاریما

آنا يارپاق

آرشيو

سوزلوک

آموزش مقدماتی قافیه

ايلگي

آختاريش

بؤلوم لر

ایل بایرامی (10)

تورکی دیل (10)

آشیق و آشیقلار (6)

آتا بابا سوزلری (7)

ینی خبرلر (8)

سوزلوک (11)

اوشاخلار اوچون ناغیل (2)

شعر یازماخ یول یوندمی (2)

اهنگ لرین یازیسی (12)

سای بیل (ریاضی) (2)

چالغی (موسیقی) (1)

آدلی سانلیلار (24)

تورک یازیب تورکی دانیشاخ (9)

تورکجه کیتاب (3)

گولملی لر (1)

آذربایجان (2)

تاریخیمیز (6)

کولتور (2)

شکیل لر (1)

آذری اویناماخ لار (3)

ائشیتملی سوزلر (10)

تورکی دیلین اوجالدانلار (4)

تورکی شعرلر (6)

 

يولداش لار

سون يازيلار

گنجه لی نیظامی دن بیر گوزل شعر

حروف الفبای گُرجی

حیوانلارین تورکی آدلارین اورگشح (نام های حیوانات به زبان ترکی آذربایجانی)

قالب های شعر عاشیقی

نسیمی کیمدی ؟

سید عمالدین نسیمی

قوربان بایرامیز موتلو اولسون

نسیمی دن بیر گوزل شعر

بو شیعر ایرج میرزانین قبرینین اوستونده یازیلیب

تاریخ‌ده بوگون

احمد قوام

آرخا سوزلوکی

بالیق سوزلوکی

باش : سر

بورج سوزلوکی

بالاجا سوزلوک

پسوندها در ترکی آذربایجانی

گوزل تورکجه شعرلر ( نسیمی دن بیر گوزل شیعر )

چگونه با ساز قوپوز آشنا شویم؟

آشیق هاوالاری

آرشيو

شهريور 1396

مرداد 1396

تير 1396

خرداد 1396

ارديبهشت 1396

فروردين 1396

اسفند 1395

باغلانتي لار

دیل اورگشمک

گوگلین سوزلوکی

فرانسه دیلین اورگشح

یئنی دیل اورگشح

فرانسه دیلینین وبلاقی

آذری اویناماخ (دانس)

آموزش مقدماتی قافیه

بیلیم سسی

سوزلوک

سورغو

سویرسیز تورک ویبلاق لاریندا نده چوخلی مطلب قویولا ؟







سايغاج

ايندي بلاق دا :
بو گونون گؤروشو :
دونه نين گؤروشو :
بو آيين گؤروشو :
بوتون گؤروش لر :
يازي لار :
باخيش لار :
يئنيله مه چاغي :

ايمكان لار

RSS 2.0