بایـــــرام

ینی ایلیز موبارک اولسون

امپراطوری مغول

+0 بئیندیم

بؤلوم : تاریخیمیز


امپراطوری مغول که در ابتدا حکومت بزرگ مغول نام گذاری شده بود، امپراطوری بزرگی بود که طی قرون ۱۳ و ۱۴ وجود داشت.
از آسیای میانه آغاز می‌شد و سرانجام از اروپای شرقی به دریای ژاپن کشیده شده و قسمت عظیمی از سیبری را تحت پوشش قرار می‌داد و به سوی جنوب پیش رفته و جنوب شرقی آسیا، شبه قاره هند و خاورمیانه را شامل می‌شد.

به همین دلیل است که به عنوان بزرگترین امپراطوری در تاریخ جهان شناخته می‌شود.

این امپراطوری در بیشترین حد خود به
 ۹۷۰۰ کیلومتر (۶۰۰۰ مایل) می‌رسد که مساحت ٣٣،۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر که ۲۴ درصد مساحت کل زمین است را تحت پوشش قرار می‌داد و بر جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ میلیون حکمرانی می‌کرد.

امپراطوری مغول از وحدت قبایل مغول و تحت فرمانده ی چنگیزخان به وجود آمد.
چنگیز خان در سال ۱۲۰۶ به عنوان فرمانده کل مغول‌ها معرفی شد. امپراطوری، تحت رهبری او و فرزندانش در همه جهات جغرافیایی به سرعت رشد کرد.

امپراطوری پهناوری که شرق را به غرب پیوند می‌داد و نهایتاً به عنوان «تسویه حساب» فرهنگی در جهان عمل کرد. تحت فرماندهی مغولان ، فناوری‌های جدید، کالاها و 
ایدئولوژی‌های مختلف در سراسر اوراسیا منتشر شد.

محدوده این مبادلات از نقشه نگاری تا صنعت چاپ و از کشاورزی گرفته تا نجوم گسترش داشت.



يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.31 | باخيش لار (0)

کوراوغلو

+0 بئیندیم

بؤلوم : آدلی سانلیلار

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/koroghli.JPG

---  کوراغلو قهرمان حماسی  میان اهالی آزربایجان است که با قیامش بر ضد فئودالیسم و شیوهٔ ارباب و رعیتی نامی ماندگار در میان مردم آزربایجان و بسیاری از کشورهای جهان از خود به جا گذاشت. 

روایت کوراوغلی در جغرافیای وسیعی از
اروپای شرقی
قفقاز
ایران
افغانستان
آسیای مرکزی
جنوب سیبری و برخی نقاط دیگر گسترده است.
در این جغرافیای وسیع، روایت کوراوغلی در قالب نمونه های آزربایجانی
قفقازی
آناتولی
ازبکی
ترکمنی
خراسانی
قشقایی و حتی توبولها یا گروههای تاتار در سیبری سروده شده است.

حسن خان بر سر اتفاقی بسیار جزئی که آن را توهینی سخت نسبت به خود تلقی می کند، دستور می دهد چشمان علی کیشی مهتر خود را درآورند و وی را کور کنند.
پس از این واقعهٔ تلخ، روشن پسر علی کیشی لقب کوراوغلو به خود می گیرد. کوراوغلو به تورکی یعنی⬅️ کورزاده یا پسر مرد کور برخی دیگر وجه تسمیهٔ آن را به گووراوغلو یعنی زادهٔ پهلوان جنگجو می دانند. همچنانکه کوراوغلی در زبان ترکمنی، گوراوغلو تلفظ می شود.

سرآغاز قیام  :
علی کیشی پس از کور شدن به دست اربابش با دو کره اسب که آنها را از جفت کردن مادیانی با اسبان افسانه ای و دریایی به دست آورده بود.
کوراوغلو سرانجام پس از کشمکشهای فراوان موفق می شود حسن خان را به چنلی بئل آورده و به آخور ببندد و بدین ترتیب انتقام پدرش را بستاند.

داستان کوراغلو ریشه در تاریخ دارد و به گواه خیلی ها که  به دوران صفویه برمیگردد
ولی بسیار قبل تر است..

و اما چند  دلیل برای موثق بودن این قلعه در نزدیکی خوی ( از زبان استاد بهروز نصیری)

1- به این منطقه از قدیم قلعه کوراوغلو . چنلی بئل می گفتند.

2-در داستانها داریم که وقتی پدر کوراوغلو به دستور حسن پاشا کور می شود از آنجا برگشته و دو اسب معروف را باخود می آورد وی به کوراوغلو دستور می دهد.

3- در روایات وجود دارد که کوراوغلو قلعه خود را در کنار جاده ابریشم احداث می کند.
واهد هم نشان می دهد که جاده ابریشم دقیقا از اینجا عبور کرده است.

4-  کوراوغلو در شعرها  خود را " تکه تلمان " می نامند .در خوی یک منطقه به نام تکلی داریم .

5-  کوراوغلو مشاوری به نامظفراز منطقه " قوروق" داشته است .
روستا و منطقه بزرگی در همین منطقه به نام قوروق وجود دارد.

6- نزدیکی به  مرز ترکیه هم دلیل بیشتری برای اثبات این موضوع است
این هم یک واریانت از واریانت هایی هست که در گوشه گوشه از سرزمین های تورک نشین وقتی از اسطوره بی پایان کوراوغلو حرف میزنند به منطقه خود منسوب می کنند البته قابل تامل است که  وجود چنین افسانه هایی نشان از قدمت چندین هزارساله آن ملت درآن منطقه دارد .


يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.31 | باخيش لار (0)

اساطیر تورکها

+0 بئیندیم

بؤلوم : ائشیتملی سوزلر


در فرهنگ تورکان و آلتایی ها به معنای اژدها می باشد که موجودی افسانه ای است.
اژدهایان در باور تورکان دارای:
گوش
شاخ
پولک
دم
پا می باشند. خزنده ای بزرگ و شبیه به مار تصور می شوند.

اکثرا دارای بال می باشند و توانایی پرواز دارند.

از دهانش آتش و از دندان هایش اسید جاری می سازد.

پوستش به مقاومت زره جنگی می باشد و دارای پولک است.

یکی از عناصر مشترک اسطوره های ملل می باشد.
در باور آلتایی ها اژدهایی به نام بوکا_نویان، پدر دیوها می باشد که 9 پسر دارد.

اژدهایی به نام بادراچ وجود دارد که هفت_سر دارد. در فرهنگ چینی به آن لو می گویند که معادل تورکی آن اولو می باشد.

.
.
.

همچنین در باور تورکان به گونه ای از اژدها، اورن گفته می شود که ظاهری مخوف دارد و بیشتر شبیه ماری غول آسا است.

در غارهای زیرزمینی زندگی می کند و از گنج های زیرزمین محافظت می نماید.

گونه هایی از آن ها در اورمان ها(جنگل ها) و دنیز ها(دریا ها) زندگی می کنند. توانایی پنهان شدن در آتش را دارند.

نماد خشک سالی و مرگ می باشند.

در داستان های تورکی جلوی آب را گرفته و برای رها کردن آب درخواست قربانی می کند.
آب نماد زندگی است که اژدها با در اختیار گرفتن آن، زندگی را نیز در اختیار می گیرد و با ایجاد خشک سالی، مرگ را به همراه می آورد.
از طرف دیگر چون زندگی را در دست دارد، نماد
برکت ، رفاه و قدرت نیز می باشد.

در باور آلتایی ها از مبارزات اژدهایی خوب به نام بوکرک(Bükrek) و اژدهایی بد به نام سانقال (Sangal) سخن به میان آمده است.
تورکان_بولقار افسانه هایی در مورد اژدهایی که در شهر آلابوغا درون قلعه ای زندگی می کند، روایت می کنند. این قلعه امروزه شیطان_قلعه نامیده می شود.

ابن_فضلان جغرافی دان عرب در سرزمین بولقار از ماری بزرگ به اندازه 100 متر صحبت کرده است. در باور بولقارها قهرمان جوانی به سرزمین بولقار می آید و با اژدهای مارگونه ای به نام ورچلن (Vereçelen) روبرو می شود، وقتی که قهرمان می خواهد او را بکشد، ورچلن از تانری یک جفت بال می خواهد و بنابراین پرواز کرده و می گریزد.

وجه_تسمیه :

از ریشه ی بوک (Bük) می باشد، به معنای ⬅️ چیزی که خم می شود و به دور خود می پیچد است.
همچنین به معنای نیرومندی و شکست ناپذیری نیز هست.
در زبان های تونگوزی ،
بوکو به معنای نامرئی و ناپدید شدن می باشد. به اژدهایان دریایی نیز سوبوکا می گویند.



يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.31 | باخيش لار (0)

تعدادی از مفاخر و افتخارات ترکان ایران

+0 بئیندیم

بؤلوم : آدلی سانلیلار

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/shojaat.jpg

√ در این متن تعدادی از هزاران هزار مفاخر و افتخارات قوم بزرگ و پر افتخار ترک ایران رو اعم از آذربایجانی و ترک های خراسان و قشقاقی (اصفهان و شیراز و چهار محال و...)ترک های مرکز (تهران ،کرج،قم،قزوین ،همدان،اراک)ترک های کردستان(قروه و بیجار )و کرمانشاه(سنقر)ترک های غرب گیلان(آستارا ،هشبر,رضوانشهر,اسالم ,رودبار ...) لیست کنم
حکومت های که در طول هزار سال گذشته که بر این آب و خاک حاکم بودن و هزاران سال از این آب و خاک دفاع کردن که ترک بودن و هیچ وقت نخواستن با رفتار نژاد پرستی زبان این مردم را تغییر دهند پس به افتخار خودمون
1_امپراتوری سلسله سلجوقیان(الب ارسلان )
2_سلسله خوارزمشاهیان
3_سلسله غزنویان
4_امپراتوری آق قیونلوها و قارا قیونلوها
5_سلسله ایلخانیان
6_اتابکان ایران
7_امپراتوری افشاریه (نادر شاه )
8_سلسله صفویان (پایه گذار و رسمی کننده مذهب تشیع در ایران )
9_سلسله قاجاریه
10_رهبری انقلاب اسلامی ایران (سید علی حسینی خامنه ای )
چندتن از دانشمندان و فیلسوفان به نام جهان که ترک ایران بودند
1_خوارزمی (بزرگترین ریاضی دان تاریخ )
2_فارابی (بزرگترین پزشک و فیلسوف )
3_سهروردی (شیخ اشراق فیلسوف)
4_علامه طباطبایی ( افتخار جهان اسلام و شیعه )علامه که بزرگترین درجه علمی جهان اسلام هست در بین علما ایران 6نفر به این درجه رسیدند که 4تاشون ترک هستن
1_علامه جعفری
2_علامه قاضی طباطبایی
3_علامه امینی(مفسر کتاب الغدیر)
4_علامه طباطبایی(مفسر کتاب المیزان )
مراجع تقلید ترک ایران
1_آیت اله شریعت مداری
2_آیت اله شبری زنجانی
3_آیت اله نوری همدانی
4_آیت اله علی مشکینی
5_سید علی موسوی حسینی خامنه ای (رهبری انقلاب)
6ایت الله جعفر سبحانی
7_آیت اله لنکرانی
8_آیت اله موسوی اردبیلی
9_آیت اله مقدسی اردبیلی
10_آیت اله ملکوتی
چندتن از هزاران شاعر ترک ایران که به زبان ترکی و فارسی شعر گفتن
1_مولانا
2_استاد شهریار
3_نظامی گنجویی(خالق آثار لیلی و مجنون و شیرون و فرهاد و ...)
4_خاقانی
5_قاانی
6_صائب تبریزی
7_شیخ محمود شبستری
8_پروین اعتصامی (اولین شاعر زن )
9_لسان شیرازی
10_قطران
11_آیدین آغداشلو (نقاش ،طراح و نویسنده )
لازم به ذکر است صدها  شاعر نامی جهان نیز از ترک های ایران میباشند که فقط به زبان ترکی شعر سرودند
آزادی خواه هان معروف
1_بابک خرم دین
2_ستار خان (سردار ملی )
3_باقر خان (سالار ملی )
4_حیدر عمو اغلو
5_شیخ محمود خیابانی
6_تقته السلام تبریزی
اسطوره مردانگی ایرانیان که ترک بودند
1_جهان پهلوان غلامرضا تختی
2_جهان پهلوان پوریای ولی
از 5شهید محراب که 3تای آنها  ترک بودند
1_شهید مفتح
2_شهید مدنی
3_شهید قاضی طباطبایی
چند تن از هزاران شهیدی که با نثار جان خود نگذاشتن که یک وجب از خاک این سرزمین از دست رود
1_سرلشکر مهدی باکری
2_سرلشگر حمید باکری
3_سپهبد صیاد شیرازی (تنها فردی که بعد انقلاب به این درجه رسیده بود )
4_شهید مصطفی چمران
5_شهید کلاهدوز (قائم مقام سپاه )
6_شهید فکوری (وزیر جنگ و فرمانده نیروی هوای ارتش )
7_سرادر امینی
8_سردار بنی هاشم
9_سرلشگر شهید حسن باقری (مخ اطلاعات ایران زمان جنگ )
10_سرلشگر صفوی (مشاور نظامی رهبری )
11_جدی اردبیلی
12_محمد تقی پسیان
تعداد محدود از هزاران نام اوران علمی ترک ایران
1_پروفسور یحی عدل (بنیانگزار جراحی نوین در ایران )
2_پروفسور شمس (پدر چشم پزشکی)
3_پروفسور سعید راد (پدر رادیولوژی ایران )
4_داریوش فرهود (پدر ژنتیک )
5_محسن هشترودی (مشهورترین ریاضی دان قرن معاصر )
6_جواد هیئت (اولین جراح قلب )
7_محمدرضا بابا مخبر (پدر علم دامپزشکی )
8_محمد برزگر جلالی (جزه یک درصد دانشمند پر استعداد جهان )
9_محمود آخوندی (اولین پروفسور حقوق )
10_باغچبان (بنیانگزار مدرسه کرو لال ها )
11_محمد نبی براهنی (پدر روانشناسی )
12_محمد حسین سلیمی نمین (پدر علم حل مسأله)
13_اصغر خانقا(پدر انسان شناسی )
14_تیمور کسای (پدر برق )
15_مهدی قالیبافان (پدر بتن )
16_حسن رشیدیه (پدر فرهنگ جدید )
17_حمید نطقی (بنیانگزار روابط عمومی )
18_امین کیوان (پدر شیلات )
شهدای هسته ای ترک  ایران
1_شهید دکتر شهریاری
2_شهید دکتر احمدی روشن 3_شهید دکتر قشقایی
چند تن از نام آوران ورزشی ترک که ورزش ایران رو با نام آنها در جهان می شناسند
1_اسطوره فوتبال ایران (ناصر حجازی و علی دایی)
2_جعفر سلماسی (اولین مدال آور المپیک ایران )
3_هادی ساعی (پر افتخار ترین ورزشکار ایران در تمامی ادوار المپیک )
4_حسین رضا زاده (قوی ترین مرد جهان )
5_مرحوم روح اله داداشی (قوی ترین مرد ایران )
6_سعید مع روف (نابغه والیبال جهان)
 و بسیاری دیگر که از دریای مفاخر ترک ایران که نوشته نشده...

-- باشین اوجا اولسون ای تورک -- 




يازار : اهرلی پنجشنبه 1396.1.31 | باخيش لار (0)

آذربایجان تسلیت

+0 بئیندیم

بؤلوم : ینی خبرلر

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/TASLIAT3.jpg

سولار آخار گئدر
هریانی ییخار گئدر
بو دونیا پنجره دی
هر گلن باخار گئدر

يازار : اهرلی یکشنبه 1396.1.27 | باخيش لار (0)

اذربایجان تسلیت

+0 بئیندیم

بؤلوم : ینی خبرلر

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/TASLIAT2.jpg

يازار : اهرلی یکشنبه 1396.1.27 | باخيش لار (0)

سیل آذربایجان

+0 بئیندیم

بؤلوم : ینی خبرلر

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/seil.jpg

رییس سازمان مدیریت بحران کشور از افزایش شمار مفقودشدگان و تعداد اجساد کشف شده در سیل شمالغرب کشور خبر داد.

اسماعیل نجار که در مناطق سیل‌زده حضور دارد در گفت‌وگو با ایسنا توضیح داد: پیش از این تعداد مفقودشدگان در شهرستان آذرشهر 17 تن اعلام شده بود که ساعاتی قبل پنج مورد اعلام مفقودی دیگر نیز به این گزارش اضافه شد و تعداد مفقودی‌های سیل در این شهرستان به 22 تن رسید.

وی ادامه داد:‌ همچنین در ادامه عملیات جستجوی نیروهای امدادی در آذرشهر اجساد شش جانباخته دیگر که گزارش مفقودیشان اعلام شده بود کشف شد و تعداد جانباختگان سیل در آذرشهر به 17 تن رسید.

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/seil3.jpg

رییس سازمان مدیریت بحران کشور با بیان اینکه تعداد مفقودشدگان و اجساد کشف شده در شهرستان عجب‌شیر تغییری نکرده است، اظهارکرد:‌تعداد مفقودشدگان در این شهر 20 تن است که 18 جسد کشف شده است.

نجار با اشاره به یک مورد فوتی در شهرستان اشنویه، یک مورد فوتی در شهرستان بانه و چهار مورد فوتی به علت رانش زمین در سقز، اظهارکرد: در مجموع متاسفانه تاکنون 41 هموطن ما در حادثه سیل جان خود را از دست داده‌اند که مراتب همدردی خود را با خانواده‌های این عزیزان و مردم آذربایجان اعلام می‌کنیم. همچنین با احتساب پنج فردی که در آذرشهر گزارش مفقودیشان اعلام شده، در مجموع هفت تن نیز مفقود هستند که عملیات جستجو ادامه دارد.

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/seil2.jpg

يازار : اهرلی یکشنبه 1396.1.27 | باخيش لار (0)

کچل حسن

+0 بئیندیم

بؤلوم : گولملی لر

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/Capture.PNG

بیری واریدی بیری یوخودی تانری دان سونرا هش کیم

یوخودی بیر کچل کیشی واریمیش آدی کچل حسن دی بیر گون شهره چو توشورکی شاه دستور وریب بوتون کچل لری توتسون لار کچل حسن دئیر نه اِلیم نه اِله میم باشینا بیر بورک گچیردیر چیخیر چوله گورا نه خبر وار نه خبر یوخدی گزیرمیش کی گوزو ساتاشیر بیر ایکی نفره کی بیر بیرینَن ساواشیلار تا یتیشیر بولارین یانینا شاهن دا اداملاری یتیشیر کچل حسنین گوزو شاهن اداملارینا ساتاشماخ هامی دئیر بله کی گلیب لر مونی توتالار قاچیر شاهن اداملاری کچل حسن گورمح هامی کی قاچیر فیکر اِلیلرکی مقصر بودی توشولر مونون دالسیجان کچل حسن قاچیر مامورار قاچیر مامورار قاچیر کچل حسن قاچیر آخردا کچل حسن قاچیر گیریر بی دربنده کی دیبی باغلیدی کچل حسن گورور  مونی توتاچحلار اَل آتیر بورکون چیخاردیر باشین چیرپیر او دوفارا باشین چیرپیر بو دوفارا یارالیر مامورلارا اوزون چورور دئیر ایندی کی بئله اولدو بو باشی اوزومنن ده اِلیجیم سیزدنده


يازار : اهرلی جمعه 1396.1.25 | باخيش لار (0)

آنادیلی نین ناغیلی

+0 بئیندیم

بؤلوم : تورکجه کیتاب

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/anadili.JPG


يازار : اهرلی جمعه 1396.1.25 | باخيش لار (0)

جاوید اولدوز (پروفسور محمد تقی زهتابی حاققیندا)

+0 بئیندیم

بؤلوم : آدلی سانلیلار

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/2zehtabi.jpg

پاییزین سون گونلری قار بیاض لچه‌یینی شبسترین چای محلله‌سینین اوزینه چکدییی زامان یئنی بیر مولود کیریشچی عاییله‌سینه آیاق قویدو. کیریشچیلیک (زهتابلیق) ایله عاییله‌سین دولاندیران آتاسی قورآنین ایلک صفحه‌سینده بیر آد و تاریخ قئید ائتدی، محمدتقی ۱۳۰۲ اینجی ایلین، آذر آیینین ییرمی ایکینجی گونو.

گونلر گلیب کئچدییینده محمدتقی ده آلتی یاشینا کئچرک باجی‌سی ایله برابر قادین‌لارین قورآن مکتبینه آیاق قویدو، قورآنی اوخویوب چیخدیق‌دان سونرا تورکجه یازیب اوخوماغی اؤیرنیب، ۱۳۰۹ -جی ایلده شبسترین دولتی مدرسه سینه آیاق قویدو .

۱۳۱۵-جی ایلده ایلک مکتب تحصیلاتینی بیتیردیک‌دن سونرا آتاسی طرفیندن تحصیل‌دن منع اولونان محمدتقی ایکی ایل تامام اکینچیلیک ها بئله کیریشچیلیک پئشه‌لرینینه اوز توتدو. آنجاق ایکی ایل‌دن سونرا گیزلی شکیلده تبریزده قارداشینین ائوینده یئرلشیب، اوچ ایل تامام، ۱۳۲۰-جی ایله قدر تبریزین فیوضات مدرسه سینده ۹ -جو صینیفا قدر تحصیل ائتدی.

۹ -جو صینیفی بیتیردیک‌دن سونرا، تبریز مقدماتی کالئجینه یول تاپاراق ایکی ایل سورن تحصیل بؤلومون بیتیرن محمد تقی ۱۳۲۲ و ۲۳ ایللری آراسیندا رشدیه و تربیت اوخول‌لاریندا معلم‌چیلیک پئشه سینین آردینی توتدو.

۱۳۲۰-۲۴ ایللر آراسی حاج یوسف مکتبینده عربجه شعرلری ها بئله کاتولیگ‌لر کلیساسیندا فیرانسه دیلینه تسلط تاپیب، ۱۳۲۵ اینجی ایلده، آذربایجان میللی حکومتی طرفیندن قورولان تبریز بیلیم یوردونون ادبیات فاکولته سینده، اؤیرتمن اولاراق ایشه آلینیب همن اونیوئرسیته‌نین، ده ایلکین اؤیرنجی لریندن اولدو.

شاه طاغوت رئژیمینین آذربایجانا باسیقنی اساسدا باش وئرن میللی حکومتین اینحیلالی، محمد تقی‌نی ایسه چوخلو آزادلیق تشنه‌سی اولان آذربایجانلی‌لار تک شوروی سووئت بیرلییی‌نین سورگونونه آتدی. آنجاق محمد تقی ۱۳۲۷ اینجی ایلینده تورکجه دیلینین ادبیات و تاریخ بارده تحصیل آپارماق اچون باکی یولونو قارشیا توتدو. تحصیلین‌دن نئچه آیدان آرتیق سورمه‌یه‌ن محمد تقی توده حیزبی‌نین ایشارت ایله توتوقلانیب ایکی ایل حبس حوکمو ایله یارقیلاناراق سیبری‌یایا سورگون ائدیلدی. اوچ ایل سیبری‌یادا سورگونوندن سونرا سووئت بیرلیی‌نین حیزبی محکمه‌سی طرفیندن تاجیکستانین دوشنبه شهرینه سورگون ائدیلدی.

سونوندا عومرونو ۶ ایلینی تبعید‌ده خرجله‌یه‌ن محمد تقی زئهتابی نهایت ۱۳۳۳(۱۹۵۴) ایستالینین قانلی دؤنه‌مین‌دن سونرا، اؤزونو باکیا چاتدیریب بو شهرین دوولت اونیوئرسیته سینین دیل و ادبیات فاکولته سینده تحصیل آلماغا باشلادی.

آیریجا بو ایل دن عیبارت بو اونیوئرسیته‌نین شرق شیناسلیق فاکولته‌سینین بیلیم قورولونا سئچیلن محمد تقی، عربجه دیل و ادبیات اؤیرتیمنه باشلادی. ۱۹۶۹ -جو ایلده (ابو نواسین یاشام و دوشونجه لری) حاقدا اولان دوکتورلوق تئزیندن مودافیعه ائدرک پی اچ دی اوغورونو قازانمیش اولوب اوچ ایل سونرا دوچنت لقبین الده ائتدی.

بو ایللر آراسی دوهتور خاور آسلان ایله تانیشیب عاییله حایاتی قورماغا قارار وئردی، آذر و بابک قورولان بو عایله نین ثمرلرین دن دیر.

سونوچ دا دوهتور محمد تقی زهتابی آدی ایله تانینان بو دیل و ادبیات اوستاسی ۱۳۵۰ اینجی ایلده شوروی سووئت‌لر بیرلییینی عیراق مقصدی ایله ترک ائدرک بغداد علمی اونیوئرسیته سینده اسکی تورکجه ایله فارسجا دیللری نین اؤیرتمنلییینه باشلاییب ۱۳۵۷ اینجی ایلده علمی اثرلر خلق ائتمک واسیطه سی ایله، بغداد اونیوئرسیته سی طرفین دن پوروفوسورلوق علمی مقطعینی الده ائدیب دونه لرجه آلمان اؤلکه سینده علمی کنفرانس لارین یارایدیجی سی اولدو.

ایللرجه سورگون یاشایان پوروفوسور زئهتابی نین اؤریی وطن حسرتینده چیرپینیب دویونوردو آنجاق بو ایللر ایچره محمد تقی نین کونلونو سیخیب قان ائدن توپراقیندان، دوغما یوردوندان، دیاریندان کنارا آتیلماسی میش.

آذربایجان دیل و ادبیات حاققیندا معاریف‌لشمک( منحوس شاه رژیمینین دونمینده ایمکانسیز اولان) آماجی ایله سورگون یاشایان محمد تقی زئهتابی نین ،باشقا اؤلکه لرده یاشام سورمیه بیر ندنی قالمامیشدیر. او اؤلکه سینه دؤنمک، معلوماتی نی، الده ائتدییی علمی مداریجی اؤلکه سینه، میللتینه وقف ائتمک ایستییردی.

ایران ایسلام اینقیلابی نین ظفره چاتماسی ایله محمد تقی وطنه قاییدیب وطن داشلاری آراسیندا یاشاماق ایمکانینی بیرده الده ائتدی. بو بارده ایسه یازدیغی عریضه واسیطه سی ایله، اؤلکه یه دؤنمک ایذنی آلان محمد تقی ۱۳۵۸ اینجی ایلده تبریزه داخیل اولدو. بو ایلده ایسه تبریزین اونیوئرسیته آذربایجان دیل و ادبیات فاکولته سینین تشکیل تاپماسی ایله، بو فاکولته نین علمی قورومونا آلیناراق تورک و عربجه دیللر اؤیرتمنلییینه باشلادی.

آنجاق ایکی ایل سورمه‌یه‌ن بو اوغور توده حیزبی‌نین اوستادا دویدوغو، کین واسیطه سی ایله سونا چاتیب، پوروفوسور اینقیلاب محکمه سی طرفیندن دورد ایل حبس حؤکمو ایله یارقیلانیب بوتونلوکجه اونیوئرسیته دن ده اؤیرتیم دن ده محروم اولوندو.

آنجاق اوستاد دوروما باش اه‌یمییه‌رک شبستره کؤچوب، اؤز‌ آتا ائوینده یئرلشرک موطالیعه، آراشدیرما و الده ائتدیی علمی سونوچلارین یازماسی ایله مشغول اولدو.

سونوچدا پروفوسور دوهتور محمد تقی زهتابی، آلمان سفرین دن دؤندوکدن سونرا، ۱۳۷۷ ایلین خزانین سونجو گونو، قیشین بیاض لچه‌یی دوغوم گونو تک آذربایجانی بوروین زامان، قلب کریزی کئچیرمه سبب ایله دونیاسینی ده‌ییشه‌رک شبیستر ده آذربایجانین علمی-کولتوریک شخصیت لرینین حضور ایله توپراغا تاپشیریلدی.

بئلجه بوتونلوکجه عؤمرونو وطن اعتلاسینا وقف ائدن دوهتور محمد تقی زهتابی توپراغا یوخ بلکه آذربایجان میللتینین جاوید تاریخینه، ادبیاتین نین پارلاق دان اولدوزونا چئوریله رک آذربایجان میلتینین کونلونه تاپشیریلدی.

 

داورانیش اؤزللیک‌لری

عوموروندن ۷۵ ایل کئچن گنج اورکلی اوستادین داورانیشلارینی گؤروب اونو ۲۰ یاشیندا ساناردین.

سیماسیندا یورغونلوق دان اثر اولان بیر نیشان بولا بیلمک ایمکان سیزایدی. گنجلر آراسیندا داورانیش لاری ایله بوراخدیغی ایز همصوحبت لرینی چکیجیلیک ایله کندینه باغلاییب، بو چکیجیلیک اونون آدینی آذربایجان گنجلر ها بئله اؤیرنجی لری آراسینا یایمیشدی.

یاشامی چوخ ساده اولان اوستادین نه ائوینده نه گئیینیشینده سوورقانلیق‌دان آسیلی اولان بیر ایز بولا بیلمزیدین. او ساده و صمیمی یاشاییب، هرزامان ایسه بو ساده‌لییه فخر ائدردی، بیلمه‌دییی قونولار باره کندین‌دن ایرتیباط سیز جاواب یاراتماییب، بسیط آراشدیرمالاردان سونرا سورونون جاوابینی دقیقا وئرردی.

میللی حاق‌لاری اؤنمسه‌مه‌مه‌یی شرق میللت‌لرینین گئری‌ده قالماق عامیلی سایان دوهتور زئهتابی، بو فضانین آرادان گئتمه‌مک باره‌ده، طبیعی ایستعداد لارین کور اولماسینا اینانیردی.

آذربایجان ادبیاتینین، پارلایان اولدوزو

موعاصیر نیمونه‌ده محمد تقی زهتابی نین شعرلری، معنالی باخیم دان درین ها بئله او باره‌ده ایسه، موعاصیر دؤنم ده اونو تورکجه شاعیرلر آراسیندا بدل‌سیز شاعیلر سیراسیندا آد چکمک اولار.

آذربایجان تورکجه ادبیاتیندا بوللو علمی ها بئله چوخونلوق بیلگی‌لری کیمسه نین گؤزوندن ایراق اولمایان اوستادین نه تکجه گونئی آذربایجان بلکه، آذربایجان جومهوریتی، تورکیه، آلمان، سوئد و… اؤلکه ده ایسه طلبه لر تربیت ائدرک علمی اثرلری ایسه بو اؤلکه لرده یایینلانمیشدیر.

دهتور محمد تقی زئهتابی شوبهه سیز سون یوزونجو ایلین ان شاخص تورکجه دیل شیناسی سایا گتیرمک اولار.عومورون سونونا قدر آذربایجان دیل و ادبیات صینیف لری قوران پوروفوسور بو ساحه ده، ۲۰ ایل بویونجا مینلرجه اؤیرنجی نی یئتیشدیرمیشدیر.

پوروفوسور زئهتابینین بو حاقدا مکتوب اثرلری، اؤزل شکیلده، ـ آذربایجان ادبی موعاصیر دیلی ـ فونوتیک، یازی قوراللاری» (تبریز)، «موعاصیر ادبی آذربایجان دیلی‌ ـ سس، صرف» (تبریز)، «علم المعانی ـآذربایجان تورکجه سینین لکسیکولوژی سی» (تبریز)، «قوی اولسون اون» (حیکایه توپلوسو ـ تبریز )، اوستاد «قواعد الفارسیه» (به زبان عربی ـ بغداد) ،آیریجا سایدا چوخلو یاییملانان مقاله لری گونلوک، درگی لرده اؤزللیکجه وارلیق، امید زنجان، پیام اورمیه و … نشر اولونان آثاریندان ساییلیر.

آنجاق اوستادین علمی بیلیمینین یوکسک لییینه ایناراق، تاریخ باخیم دا ان اساسی تخصصوص صاحیب لریندن ساییلیر.

پوروفوسور زهتابی دن اؤنملی بیر اثر ان قدیم دؤنم دن ایسکندر هوجومونا قدر، ایران تورک لرینین اسکی تاریخی نین بیراینجی جیلدی پوروفوسور زئهتابی نین وفاتیندان نئچه آی اونجه یایین لاندی. بو کیتابین ایکنجی جیلدی ایسه پوروفوسورون وفاتیندان سونرا، اونون بیرچوخلو باشقا اثرلری تک اوستادین اؤیرنجی لری طرفدن نشریات مرکزینه تاپشیریلدی.

طاغوت دؤنمینده پهلوی عاییله سینین شوونیستی تفککورلار اساسیندا، بو خاندانا باغلی عالیم لر طرفیندن تورک سویلو توپلوملار ساختاکارجاسینا دانیلیردی، آنجاق بو اینکار غالیب تفککورا چئوریلمه‌ییر و تورک سویلو توپلوم لار هر زامان دوشونجه لرده تاریخین ایلکین امپراطورلاری تک قالارگی لاندیلار.

بو ۸۷۰ صفحه لیک کیتابدا اولوسلار، دیل شیناسلیق پارامترلری ایله، ایلتیصاقی، تحلیلی (قالیبی) و آیریجا هیجایی بؤلوم لره بولونوب لر.

تورکجه، فنلانجا، مغولجا دیللر ایلتیصاقی ـ فارسجا، انگلیسجه، عربجه دیللر تحلیلی آیریجا چین دیللری تک دیللر هیجایی دیللر سیراسیندا بولونموشدولر.

بو کیتابین مولیفی مقامدا چیخیش ائدن پوروفوسور زئهتابی بو کیتابین تالیفی حاقدا باشقا دیللرده اولان منابع دن فایدالاناراق،تاریخ آیریجا دیل یارادیجی لاری اولان سؤمئرین ایلتیصاقی دیللی اولدوقلارینا دایاناراق، سؤمئر دیلینی، آذربایجان تورکجه سینین کوکو اولدوغونو ایثبات ائتمیشدیر.

ائلجه ده بو کیتابدا، هیند اوروپایی لرین ایرانا کؤچلری باشلامیشدان اول دؤنم لره ایشاره ائدیلرک، چوخلو منابیعه دایاناراق، آزربایجان و ایران سرحده لرینین باتی بولومون ده یاشایان

ایلام، قوتی، لولوبی‌، اورارتور، کاسسی‌، اوتی‌، ماننا سونوچدایسا مادلار تمدن لارینین ایلتیصاقی دیللی اولدوقلاری ایثبات ائدیلیب دیر.

اونملی تاریخ قونولاری اوزره دانیشان بو کیتاب، منطق، استناد، آیریجا سندلر اوزره قورولان بحث لردن مکمل اولاراق یارانمیش دیر.

 

پروفسور محمدتقی زئهتابی نین مکتوب اثرلری

موختلیف عئلمی-ادبی آلانلاردا اوزمان اولان پوروفوسور محمد تقی زئهتابی باشاراتلی مورخ آیریجا تشبوثلو شاعیر اولاراق تورکجه ادبیاتیندا دا هامیدان اوزمان شکیلده چیخیش ائدیردی.

تورکجه، عربجه، فارسجا، روسجا و فیرانساجا دان تشکیل اولان ۵ دیله تسللوطو اولان پوروفوسور، ایللرجه بو دیللرده تدریس ائدرک اویرنجی لر یئتیشدیرمیش دیر. آیریجا، شئیر، حیکایه، موختلیف باره لرده کیتاب ها بئله مقاله لر پوروفوسوردان یاییملانمشدیر.

ایتتیحاد یولو آیلیقئ (ماهنامه اتحاد یولو) – بغداد

آذربایجان تورکجه‌سی‌نین نحوی – تبریز

پروانه‌نین سرگوذشتی (سرگذشت پروانه) ـ بغداد

باغبان ائل اوغلو (شعر شکلینده مشروطه حرکاتینا باخیش آیریجا ایران وطنداشلاری ها بئله آزربایجانین ایستعمارا قارشی قیامی و ۱۱ آیلیق جنگل سردارلارینین تبریزلی حوسئسین خان باغبان باره سینده شعر شکلینده یارانمیش بیر اثر.) ـ بغداد

چریک افسانه‌سی (افسانۀ چریک) ـ بغداد

بذ قالاسیندا (در قلعۀ بذ) ـ برلین

بختی یاتمیش (بخت خوابیده) ـ بغداد

ارک هفته‌لییی (هفته نامه ارک) – برلین

هستی نسیم (فارسجا)- بغداد

شاهلارین ۲۵۰۰ ایللیک جنایت لری(فارسجا) – بغداد

آیا زبان فارسی به زبان ملل دیگر ایران برتریت دارد؟ – بغداد

قواعد الفارسیه – بغداد

معاصر آذری ادبی دیلی – تبریز

آزربایجانین تورکجه موعاصیر ادبی دیلی – تبریز

علم المعانی، آذربایجان تورکجه سینبن لکسیکولوژی سی(فارسجا)- تبریز

قوی اولسون اون (حیکایه توپلوسو) – تبریز

باغبان ائل اوغلو – تکمیل شده ـ تبریز

ایران تورکلری‌نین اسکی تاریخی (تاریخ دیرین ترکان ایران) ۱ و ۲ – تبریز

شاهین زنجیرده (شاهین در زنجیر) ـ تبریز

علی آغا واحیددن خاطیره‌لریم – تبریز

دورنا نیوز


يازار : اهرلی جمعه 1396.1.25 | باخيش لار (0)

تورک وبلاق ، عزیز تورک دیلداشلاریما

آنا يارپاق

آرشيو

سوزلوک

آموزش مقدماتی قافیه

ايلگي

آختاريش

بؤلوم لر

ایل بایرامی (10)

تورکی دیل (10)

آشیق و آشیقلار (6)

آتا بابا سوزلری (7)

ینی خبرلر (8)

سوزلوک (11)

اوشاخلار اوچون ناغیل (2)

شعر یازماخ یول یوندمی (2)

اهنگ لرین یازیسی (12)

سای بیل (ریاضی) (2)

چالغی (موسیقی) (1)

آدلی سانلیلار (24)

تورک یازیب تورکی دانیشاخ (9)

تورکجه کیتاب (3)

گولملی لر (1)

آذربایجان (2)

تاریخیمیز (6)

کولتور (2)

شکیل لر (1)

آذری اویناماخ لار (3)

ائشیتملی سوزلر (10)

تورکی دیلین اوجالدانلار (4)

تورکی شعرلر (6)

 

يولداش لار

سون يازيلار

گنجه لی نیظامی دن بیر گوزل شعر

حروف الفبای گُرجی

حیوانلارین تورکی آدلارین اورگشح (نام های حیوانات به زبان ترکی آذربایجانی)

قالب های شعر عاشیقی

نسیمی کیمدی ؟

سید عمالدین نسیمی

قوربان بایرامیز موتلو اولسون

نسیمی دن بیر گوزل شعر

بو شیعر ایرج میرزانین قبرینین اوستونده یازیلیب

تاریخ‌ده بوگون

احمد قوام

آرخا سوزلوکی

بالیق سوزلوکی

باش : سر

بورج سوزلوکی

بالاجا سوزلوک

پسوندها در ترکی آذربایجانی

گوزل تورکجه شعرلر ( نسیمی دن بیر گوزل شیعر )

چگونه با ساز قوپوز آشنا شویم؟

آشیق هاوالاری

آرشيو

شهريور 1396

مرداد 1396

تير 1396

خرداد 1396

ارديبهشت 1396

فروردين 1396

اسفند 1395

باغلانتي لار

دیل اورگشمک

گوگلین سوزلوکی

فرانسه دیلین اورگشح

یئنی دیل اورگشح

فرانسه دیلینین وبلاقی

آذری اویناماخ (دانس)

آموزش مقدماتی قافیه

بیلیم سسی

سوزلوک

سورغو

سویرسیز تورک ویبلاق لاریندا نده چوخلی مطلب قویولا ؟







سايغاج

ايندي بلاق دا :
بو گونون گؤروشو :
دونه نين گؤروشو :
بو آيين گؤروشو :
بوتون گؤروش لر :
يازي لار :
باخيش لار :
يئنيله مه چاغي :

ايمكان لار

RSS 2.0