بایـــــرام

منیم حورمتلی دیلداشلاریم بیزی اوز باخیشلاریزینان سویوندورون

سید عمالدین نسیمی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


سئید علی عمادالدّین نسیمی (سید محمد اوْغلو) (1404-1370). آذربایجانلی عاریف و شاعیر و متفکّریدی.

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/USSR_stamp_I.Nasimi_1973_4k.jpg

سیّد علی عمادالدّین نسیمی 1370-جی ایلده دونیایا گلیب. دوغوم یئری شیرواندیر. بعضی تدقیقاتچیلار (محققلر) اونون باکیدان اوْلدوغونو ایدیعا ائدیرلر، بعضی لری ده نسیمی نین دوغوم یئری کیمی شیروانشاهلارین پایتختی شاماخینی گؤستریرلر.


نسیمی یارادیجیلیغی نین آنا خطی اینسانین آللاهلا عئینی لشدیریلمه سی و ایلاهیلیگی ایدئیاسیندان کئچیر. نسیمی نین بۇ دوشونجه لرینی پوئتیک طرزده ایفاده ائله ین مشهور شئعر ده فیکریمیزی سوبوت ائدیر:

منده سیغار ایکی جاهان، من بۇ جاهانه سیغمازام،

گؤوهری لامکان منم، کؤونو مکانه سیغمازام.

عرشله فرش و کافو نون منده بولوندو جومله چون،

کس سؤزونو و ابسم اول، شرح و بیانه سیغمازام.

کؤونو مکاندیر آیتیم، ذاتی دورور بیدایتیم،

سن بۇ نیشانلا بیل منی، بیل کی، نیشانه سیغمازام.

کیمسه گومانه ظن ایله اولمادی حق ایله بیلیش،

حققی بیلن بیلیر کی، من ظنّو گومانه سیغمازام.

صورته باخ و معنینی صورت ایچینده تانی کیم،

جیسم ایله جان منم ولی، جیسم ایله جانه سیغمازام.

هم صدفم، هم اینجییم، حشرو صیرات ادینجییم،

بونجا قوماش و رخت ایله من بۇ دوکانه سیغمازام.

گنجی-نیهان منم من اوش، عئینی-عیان منم، من اوش،

گؤوهری-کان منم من اوش، بحروو کانه سیغمازام.

گرچی موحیطی-اعظمم، آدیم آدامدیر، آدمم،

دار ایله کونفکان منم، من بۇ مکانه سیغمازام.

جان ایله هم جاهان منم، دهریله هم زامان منم،

گؤر بۇ لطیفئیی کی من، دهرو زمانه سیغمازام.

نجوم ایله فلک منم، وهی ایله هم ملک منم،

چک دیلینی و ابسم اول من بۇ لیسانه سیغمازام.

زرره منم، گونش منم، چار ایله پنجو شئش منم،

صورتی گؤر بیان ایله، چونکی بیانه سیغمازام.

ذات ایلیم صیفات ایله، قدر ایلیم برات ایله،

گولشکرم نبات ایله، بسطه دهانه سیغمازام.

نار منم، شجر منم، عرشه چیخان هجر منم،

گؤر بۇ اودون زبانه سین، من بۇ زبانه سیغمازام.

شمس منم، قمر منم، شهد منم، شکر منم،

روحی-روان باغیشلارام، روحی-روانه سیغمازام.

گرچی بۇ گون نسیمیم، هاشیمیم، قورئیشیم،

بوندان اولودور آیتیم، آیت و شأنه سیغمازام.


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
پنجشنبه 1396.6.16
بؤلوملر : آدلی سانلیلار ,

قوربان بایرامیز موتلو اولسون

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی



وره گینه داملا داملا اومود, گونلرینه مین دادلی موتلولوق دؤلسون, سئودیکلرین هر گون یانیندا اؤلسون, اوزون و گولون هئچ سؤلماسین, قوربان بایرامین قوتلو اولسون....

دلیجه اسن سحر یئلی, ان گونشلی گونلر, ان پارلاق گئجه دیر بایراملار. اوره کلرده بیر اسینتی و باریش پایلاشیمینا ان ایستی "سلاملاردیر" بایراملار. قوربان بایرامینیز قوتلو, هر شئی گؤنلونوزجه اؤلسون؟

  کوسکونلرین باریشتیغی, سئونلرین بیر آرایا گلدیگی، رحمت دؤلو گونلرین ان دگرلیلریندن اؤلان قوربان بایرامینیز قوتلو  اؤلسون...

 اوره گینه داملا داملا اومود, گونلرینه مین دادلی موتلولوق دؤلسون, سئودیکلرین هر گون یانیندا اؤلسون, اوزون و گولون هئچ سؤلماسین, قوربان بایرامین قوتلو اولسون....

        گؤزللیک، بیرلیک, برابرلیک دؤلو, داها گؤزل و موتلو بیر قوربان بایرامی دیلیریک. بؤیوکلریمیزین اللرینده و اوشاقلاریمیزین گؤزلریندن اؤپوروک.

        خیر قاپیلارینین سؤنونا قدر آچیق, قضا و بلالارین برطرف اؤلدوغو قوربان بایرامینین, یاشادیغینیز توم سؤرونلاری آلیب گؤتورمه سی دیله کیله....

        گؤزللیک، بیرلیک, برابرلیک دؤلو, هر زامان بیر اؤنجه کیندن داها گؤزل و موتلو بیر قوربان بایرامی دیلیریک. بؤیوکلریمیزین اللرینده و اوشاقلاریمیزین گؤزلریندن اؤپوروک.

        قوربان بایرامینی سئودیکلرینیزله برابر ساغلیق و حضور ایچینده گئچیرمنیزی دیله ریک. بایرام توم اینسانلیقا خیرلی اولسون!..

        بیر اووج دوعا, بیر قوجاق سئوگی، ایستی بیر مساج مسافتلری باغلاییر, بیرلشتیریر گؤنوللری, بیر ایستی گولومسه مه، بیر خیردا هدیه داها دا یاخینلاندیری بیزی بیربیریمیزه...

        هر ایلک باهاردا گلینجیکلرین ان گؤزل باشلانقیجلاری موژده له مه سی کیمی, بو بایرامین دا سنه و عایله نه موتلولوق و نئشه گتیرمسینی دیلیرم... ایی بایراملار!

        قارداشلیقین دؤغدوغو, سئوگی لرین بیرلشتیگی, بلکی دورغون, بلکی یؤرغون, یئنه ده موتلو, یئنه ده اومودلو, یئنه ده سئوگی دؤلو نئچه بایراملار....

        توم آراخاداشلارین قوربان بایرامینی ان ایچدن دیلکلریمله قوتلورام, ساغلیق, باشاری و موتلولوقلار دیلیرم. هر شئی گؤنلونوزجه اؤلسون!

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1396.6.10
بؤلوملر : تورکی دیل ,

نسیمی دن بیر گوزل شعر

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

فراقی چکمه ین عاشیق ، وصالین قدرینی بیلمز
جمیله اولمایان واصیل ، جمالین قدرینی بیلمز

شب اسراده قوسینین ایکی نصف ائیله دی آیی

بو معجزدن اولان غافیل ،هلالین قدرینی بیلمز

دوداغین سلسبیلیندن خبردار اولمایان جانسیز

اونون ماهییتی اود دور ، زلالین قدرینی بیلمز

مدور نقطه ی خالون ، ببک دن عینینه قوندی

ببک سیز قالسین او  گوزکی بو خالین قدرینی بیلمز

نهالین اعتدالیندان اوتانار سدره و طوطی

بو قدی بنزدن سروه ، نهالین قدرینی بیلمز

سنی سندن دیلر کونلوم ، نه دونیانون زر و گنجین

کی او مالی سئون جانسیز، بو مالین قدرینی بیلمز

اوزوندور پرده آللاهین یمینی ،کعبه سی ، بیتی

یمینی بیلممیش هر کیم شمالین قدرینی بیلمز

گونش ماه تمامیندن زواله اوغراشور هر گون

نه دن شول آفتابی بی زوالین قدرینی بیلمز

لب لعلون وصالیندان جدا اولماق منه دوشمز

بو ذوقی بیلمه ین صوفی ، بو حالین قدرینی بیلمز

نسیمی صوفی دگیشمز غموندن گئدیگی شالی

کی او صوفی صفاسیز دور بو شالین قدرینی بیلمز




آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
چهارشنبه 1396.6.8
بؤلوملر : تورکی شعرلر ,

بو شیعر ایرج میرزانین قبرینین اوستونده یازیلیب

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

شعر سنگ مزار ایرج میرزا شاعر

شعر ایرج میرزا برای سنگ قبرش:

ای نکویان که در این دنیایید

یا ازین بعد به دنیا آیید

این که خفتست در این خاک منم

ایرجم ایرج شیرین سخنم

مدفن عشق جهان است اینجا

یک جهان عشق نهان است اینجا

عاشقی بوده بدنیا فن من

مدفن عشق بود مدفن من

آنچه از مال جهان هستی بود

صرف عیش وطرب ومستی بود

هر که را روی خوش خوی نکوست

مرده وزنده من عاشق اوست

من همانم که در ایام حیات

بی شما صرف نکردم اوقات

تا مرا روح وروان در تن بود

شوق دیدارشما در من بود

بعد چون رخت زدنیابستم

باز در راه شما بنشستم

گرچه امروز به خاکم ماواست

چشم من باز بدنبال شماست

بنشینید بر این خاک دمی

بگذارید به خاکم قدمی

گاهی از من به سخن یاد کنید

در دل خاک دلم شاد کنید

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1396.6.3
بؤلوملر : ائشیتملی سوزلر ,

تاریخ‌ده بوگون

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/library_b_2.png

بوگون : جوماخشامی (پنجشنبه)، ۲۴ آقوست ۲۰۱۷ میلادی برابردیر ۲ شهریور ۱۳۹۶ هجری-شمسی و ۱ ذی‌الحجّه ۱۴۳۸ هجری-قمری ایله

آقوست: بردعه‌نین ایشغالی، بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتیندا ایلک قارادریلی نوماینده‌‌.


۹۴۴ — روسلار بردعه شهرینی اله کئچیرمیشلر.

۱۶۹۰ — هیندنین کلکته شهرینین اساسی قویولموشدور.

۱۸۱۵ — ایندیکی هولندین اساسی قانونو قبول ائدیلمیشدیر.

۱۹۱۲ — آلاسکا آمریکانین اراضیسینه قاتیلمیشدیر.

۱۹۱۴ — بیرینجی دونیا موحاریبه‌‌سی: آلمان اوردوسو بلژیکین نامور شهرینی اله کئچیرمیشدیر.

۱۹۳۱ — فرانسه و شوروی ایتیفاقی آراسیندا بیطرفلیک موقاویله‌سی ایمضالانیر.

۱۹۵۰ — ائدیت سامپسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتیندا ایلک آمریکالی قارادریلی نوماینده‌‌ اولور.


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
پنجشنبه 1396.6.2
بؤلوملر : تاریخیمیز ,

احمد قوام

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/220px-Ahmad-qavam.jpg

احمد قوام یا قوام السلطنة (1252-1334تهران) ابراهیم معتمدالسلطنة اوغلی و وثوق الدولة قارداشی کی 5 دفعه ایراندا صدراعظم اولدی ایکی دفعه قاجاریه زمانی و ایکی دفعه پهلوی زمانی

قاجار شاهلاری اونا قوام السلطنه لقبی وئردیلر و محمدرضا پهلوی اونا حضرت اشرف لقبی وئردی بو لقب محمدرضا و قوام آراسیندا خصومته گوره لغو اولدی امما سوندا بولقبی اونا قایتاردی.اونون لقلبری چوخودی منشی حضور (1315 ه.ق) وزیرحضور(1334 ه.ق) و دبیرحضور(1322 ه.ق) بو لقبلری شاهلاردان آلدی.

مشروطه فرمانی اونون الینن یازیلدی و او آذربایجان قائله سینده 1325 اینجی ایلده آذربایجان ضددینه چالیشدی و شوروی قوشونون ایراندان کوچمه سینه یاردیم اولدی .

یاشایش

1252اینجی ایلده تهراندا دونیایه گوز آچدی و آتاسی معتمدالسلطنة اونی ناصرالدین شاه درباریندا شاه پیش خدمتی ائتدی و او سون ایللرده دایی سی میرزا علی خان امین الدوله آذربایجان والی سی اولاندا اونون منشی سی اولدی .29 یاشیندا مظفرالدین شاه اورپایه اوچونجی دفعه گئدنده او مظفرالدین شاهین یول بیری اولدی .او بو مسافرت ده قوام السلطنة لقبین آلدی و مظفرالدین شاه منشی سی اولدی و دبیر حضور اولدی .و مشروطه چاغیندا مشروطه فرمانین یازدی و مشروطه چیلر وشاه آراسیندا رابط اولدی.امما مظفرالدین شاه اولندن سورا مقامیندان استعفا وئردی و اورپایه گئتدی درس اوخوسون.

مشروطه

احمد قوام تهران آلیناندا مشروطه زمانی خارجه دن ایرانا قایتدی و بو ایلده 1288 ایلین مهراین 8ی داخله ایشلر وزیرینه معاون اولدی و1296اۀتی اینجی ایلجا عدلیه و مالیه وداخله ایشلر وزیری اولدی و بو ایل بهمن این 8ی خوراسان والی سی سئچیلدی.او خوراساندا چوخلی پولی و مال دولت قازاندی و 1299 اینجی ایلده قزاق لار کودتا ائتدیلر و سیدضیاء الدین طباطبائی صدراعظم اولدی و سید ضیاء اوندان آجیخلی و دوشمانیدی و سیدضیاء امرینه کولونل محمدتقی پسیان اونی توتدی و 1300 اونجی ایلده اونی تهرانا یوللادیلار و او عشرت اباد زندانیندا حبس اولدی و اونون مال دولتی وپوللاری مصادره اولدی.

احمدشاه صدراعظمی

بو چاغدا احمد شاه کی سیدضیاء دن قورخولی اولموشدی و اونی شاهلیقینا خطر بیلیردی سیدضیانی عزل ائتدی و احمدقوامی زنداندان چیخالدیب و اوزونه صدراعظم ائتدی و او بوتون زندانی لری آزاد ائتدی و اولاری وزیر و ایشچی ائتدی و ایکی نفردن سورا بوتون کابینه وزیری زنداندان چیخان اولدولار.

سیدضیاء آداملاری بو چاغدا ایرانین هر طرفینده قاریشیق سالدیلار و او حاج باباخان اردبیلی نی زنجاندا و میرزاکوچکخانو خالو قربان واحسان الله خانی گیلاندا و محمدتقی خان پسیانی خوراساندا سرکوب ائتدی و قاریشقلاری یاتیتدی واحمدشاه شاهلیقنا دوام وئردی.

قوام انگلیسی سیدضیاء طرفی بلیردی و اونا گوره نفت شرکیتین آمریکائی استاندارد اویل شرکتینه وئردی و روس وانگلیس الین باغلادی.او 8 آی صدراعظم اولدی و آخیرده او دوکتور مصدقی مالیه ایشلر وزیری ائتدی و اونون الین بوتون دولتی و خصوصی مال دولتده آچیخ گویدی و اونا گوره مجلیس نماینده لری و بعضی انگلیس وروس ایشچیلری قاریشیق سالدیلار و او مجبور اولدی استعفا وئرسین وایشدن ال گوتوردی.

ایکنجی صدراعظم اولماسی

1301 اینجی ایلدهخرداد ایننی 26 التی سی یئنی دن احمدشاه قوامی صدراعظم ائتدی و او آمریکائی ایشلینلری مالیه ایشلره گوره ایرانا چاغیردی و بو آمریکائی ایشچیلر 12 نفر ایقتصادی ایش بیلن آرتور میلیسپو باشچلیقینان ایرانا گلدیلرو 5 ایل یاراندا مالیه ایشلری دولاندیردیلار.بو چاغدا رضا خان انگلیس یاردیمینان و قزاق قوشونی گوجوینن قوشون ایشلر وزیری اولدی و او نضامی حکومت شهرلرده یاراتدی و مجلیس بو ایشده قوامی مسئول بیلدی و آخیرده رضاخان اونی مجلیس الینن ایشدن سالدی و او مجلیسده استیضاح اولدی و کناره چکیلدی ویرین مستوفی الممالک آلدی و 1301اینیج ایلین بهمن آینین 5ی استعفا وئردی.او سوندا تهران نماینده سی اولدی و مجلیسه گلدی رضاخان کی اونی اوزونه دوشمن بیلیردی بیر دوزلینمیش ترور قوردی و اوندا قوامی رضا شاهی اولدورماقا متحم ائتدی و اونی توتدی و زندانا سالدی امما احمدشاه واسطه اولدی و او زنداندان چیخاندان سورا خارجه

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
شنبه 1396.5.28
بؤلوملر : ایل بایرامی,

آرخا سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

آرخا : پشت

آرخا – آرخایا : پشت به هم
آرخا به آرخا : نسل در نسل
آرخادا بوراخماق : گذشتن از چیزی
آرخا چئویرمه ک : قهر کردن
آرخادا قالماق : عقب ماندن
آرخادان باخماق : از پشت سر مواظب بودن
آرخاسیندا دورماق : از کسی حمایت کردن
آرخادان وورماق : از پشت سر خنجر زدن
آرخاسی کسیلمه ک : قطع شدن و پایان یافتن چیزی
آرخاسی یئره گلمه ک : شکست خوردن و از پا افتادن
آرخاسی یئره گلمه ز : شکست ناپذیر ، کسی که از تلاش خسته نمی شود
آرخاسی اولماق : پشتیبان داشتن، ادامه داشتن
آرخاسیز : بدون حامی
آرخاسینا دوشمه ک : دنبال کاری یا چیزی را گرفتن
آرخاسینداکی : پشت سری
آرخاسینی یئره گتیرمه ک : کسی را مغلوب کردن
آرخالانماق : متکی بودن به کسی یا چیزی
آرخالی : کسی که پشتیبان و حامی دارد
آرخاسی جا : به دنبال کسی
*

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

بالیق سوزلوکی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/baliq.jpg

بالیق : ماهی

بالیق اوتان : مرغ ماهی خوار

بالیق قولاغی : گوش ماهی

ایلان بالیغی : مارماهی

اوزون بورون : ماهی خاویار

شور بالیق : ماهی دودی

خاشام بالیغی : ماهی سفید

سیف بالیغی : ماهی سوف

قیزیل بالیق : ماهی سفید

ناققا بالیق : گربه ماهی

دورنا بالیغی : اردک ماهی

بالینا : وال ، نهنگ

بالیق پولو : فلس ماهی

بالیق اونو : آرد ماهی

بالیق کوروسو : اشپل ماهی

بالیق یومورتاسی : تخم ماهی ، اشپل

بالیق کؤرپه سی : نوزاد ماهی

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

باش : سر

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


باش : سر
باش چخماق : سر در آوردن
باش آچماق : سرم خلوت شد
باش آشاغی : سرازیر ، سر به زیر
باش آغارتماق : مو در راه ( کسب تجربه ) سفید کردن
باش آغیرتماق : با پرحرفی باعث سردرد و مزاحمت کسی شدن
باش آغریدان : درد سر آور
باش آغریسی : سر درد
باش آغریسی وئرمه ک : موجب سر درد شدن
باشی آغریماق : سر درد داشتن
باش آلیب گئتمه ک : بدون اجازه واز شدت ناراحتی رفتن و دور شدن
باش اوجالتماق : سر بلند کردن ، موجب سربلندی شدن
باش ائندیرمه ک : سر خم کردن
باش باشا قویماق : سر به سر کسی گذاشتن
باش توتماق : به نتیجه رسیدن
باش دولاندیرماق : وقت گذرانی کردن
باش چه کمه ک : به کسی سر زدن
باش ساغلیغی : تسلیت
باش ساغلیغی وئرمه ک : تسلیت گفتن
باش قاتماق : کسی را سرگرم کردن
باش قاوزاماق : سر بلند کردن
باش قولاق آپارماق : سر کسی را بردن
باش کسه ن : بی انصاف ، جلاد
باش قیرخماق : تراشیدن سر
باش یوخاری : سر بالائی
باش یئمه ک : سر کسی را بردن
باش گؤسترمه ک : باش گؤرسه تمه ک ، ظاهر شدن
باش قوشماق : سر به سر کسی گذاشتن
باش قوشماق : اهمیت دادن به چیزی یا کاری
باش سوخماق : فضولی کردن
باش سیندیرماق : سر شکستن

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : سوزلوک,

بایرام سؤزلوک لری

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


بیر خیرداجانا بایرام سؤزلوکلری
بایرام : عید
بایرام ائوی تؤکمه ک : خانه تکانی عید کردن
بایرام آخشامی : شب عید
بایراما یاخین : نزدیکیهای عید
بایرامدان قاباق : قبل از عید
بایرامدان سورا : بعد از عید
بایراملیق : عیدی
بایراملیق وئرمه ک : عیدی دادن
بایراملیق آلماق : عیدی گرفتن
بایراملیق ییغماق : عیدی جمع کردن
بایرام گؤروشو : دید و بازدید عید
بایرام گؤروشونه گئتمه ک : به دید و بازدید رفتن
بایرام گؤروشوندن گه لمه ک : از دید .و بازدید عید برگشتن
بایرام گولو : گل نوروز
بایرام گونو : روز عید
بایرام اولدوزو : ستاره کریسمس ( نام آلمانی این گل وایناختز اشترنه است ) که می توان به زبان فارسی ستاره کریسمس و به زبان ترکی آذربایجانی بایرام اولدوزو ترجمه کرد این گل از نظر ظاهری یک کمی شبیه حسن یوسف است برگهایش به رنگ سبز است و در اواخر پائیز برگها به رنگ قرمز جوانه می زند و در وسط گیاه مثل یگ شاخه گل به نظر می رسد و بعد از دی ماه باز برگهای سبز جوانه می زنند . . این گیاه رنگهای متنوع دارد و من اطلاعات زیادی از آن ندارم فقط با توجه به گلدانی که در اتاقم و پشت پنجره است نوشتم .
یئتدی له وین : چارشنبه یئمیشی ، آجیل چهارشنبه سوری
چارشنبه بازاری : بازار و خرید چهارشنبه شوری
بایرام یومورتاسی : تخم مرغ رنگی سفره هفت سین
بایرام دولماسی : دلمه برگ مو که آن قدیمها مادربزرگم می پیچید و روز عید روی اجاق می گذاشت همراه با هوای تازه نوروز بوی خوش دلمه در فضا می پیچید .یادش به خیر

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1396.4.19
بؤلوملر : ایل بایرامی,