بایـــــرام

منیم حورمتلی دیلداشلاریم بیزی اوز باخیشلاریزینان سویوندورون

چیلله گئجه سی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

آی چیلله چیلله قارداش        آتین قمچی‌له قارداش

بیر گلدین دانیشمادیق          قلبیم آچیلا قارداش


آذربایجانین ان گؤزل و سئوملی دب لریندن بیری «چیلله گئجه سی»-دیر. چیلله گئجه سی ان قدیم دبلریمیزدن دیر. بؤیوکلو-کیچیکلی بو گئجه نی سئویب، ائلین لاپ بؤیوگو اولانین ائوینه ییغیشیرلار. چیلله گئجه سینده حالوا، میلاق،بادام، باسلیق، جئویز-کیشمیش، قارپیز و... اؤزلرینه مخصوص یئرلری واردیر. کئچمیش ده، ایندیکی ایمکانلارین اولمادیغی اوچون و گئت-گلین چتینلیغینه گؤره، یای مئیوه لرین، خوصوصی ایله قارپیزی، سامانلیقدا و سرین یئرلرده ساخلایاردیلار.

چیلله گونو، «چیلله لیک آلماق» ایسه گؤزل دبلردن دیر. چیلله گئجه‌سی اوغلان ائویندن آداخلی قیزا چیلله‌لیک گؤندریلر، دئمه‌لی چیلله گئجه‌سینه عایید یئمکلر او جمله‌دن: پشمک، قوووت، حالوا، قورو یئمیشلر، نار و ان واجیب اولان چیلله قارپیزینی (عموما بزه‌یه رک)، بیر خونچادا توپلانیب، آخشام باشی قیز ائوینه گؤندریلر. ائولندیکدن سونرا دا بیر نئچه ایل قیز گلینه چیلله‌لیک گئدر، آمما بو دؤنه خونچا اوغلان ائویندن دئییل، قیز ائویندن گؤندریلر. قیزین آتا-آناسینا گؤره بو هدیه‌لر اوغلان ائوی یانیندا قیزلارینین باش اوجالیغی ساییلیر.

کئچمیش لرده بو دب لر تشریفات دان اوزاق اولاراق داها چوخ صمیمت لرله قورولاردی. کورسو باشینا توپلانیب، قدیم ناغیللاریمیز دئییلردی. تاپماجا سؤیله مک، بایاتی دئمک ایسه بو گئجه نین اونودولماز ایشلریندن اولاردی. آمما تأسوفله ایندی او گونلردن فقط بیر قورو آد قالماق دادیر. بعضی لری بؤیوک ائوینه گئدیر، بعضی لری ایسه ائوده اؤز عاییله سینین یانیندا قالماغی خوشلاییر. بیر یئره ییغیشماق داها خوش و سئویملیدیر. قوهوم لار بیر-بیرینی گؤروب، کوسولو اولانلار ایسه باریشیب، بؤیوگ ایسه یوخلانیلیر. تشریفادان اوزاق دوشسک بو قدیم دب خاطیره لی اولوب، کولتوروموزده دیری قالاجاق دیر. ائوده اوتوروب تلویزیون لا مشغول اولوب چیلله گئجه سی کئچیرتمکدن «چیلله گئجه سی» چیخماز. بیر آزجا اوره ییمیزی گئنیش لندیریب، تشریفاتی قیراغا قویساق، ساده یئمک لر ایله ده چیلله گئجه سینی توتا بیله ریک.

گؤزل گونلر بیزی گؤزله ییر. قالیب بیز دونیانی نجور توتاق. چیلله سنی گؤزله ییرم. سنین گلمه گینله ائلیمیزه شنلیک گله جک دیر... تئز گل!


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
سه شنبه 1400.9.30
بؤلوملر : کولتور ,

استان لارا هر نفره نئچه بودجه وئریلیر؟

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


بوشهر - تهران  - یزد اوچ استان دی کی بیر میلیونان 
یوخاری نفره بودجه آلیلار

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
پنجشنبه 1400.9.25
بؤلوملر : ینی خبرلر,

آنا- آتا سؤزلری و آنلامی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

امر_ائله، داغلارا قار یاغسین. 

چیخاریندان، شخصیتیندن، آرتیق دانیشان و دستور وئرنلره دئییرلر. 


آللاه_باشین اؤزونه قاتسین.

دوشمانجا داورانیشی اولان کس اوچون دئییلر و منظور اودورکی آللاه
 دوشمانین باشینی اوقدر اؤزونه قاتسین، بیزیم علیه‌یمیزه بیر ایش
 گؤره بیلمه‌سین.


انصاف_دین‌ین_یاریسی‌دی، دوزونه باخسان هامیسی‌دیر. 

بیری انصاف‌سیز آدام اولسا، نه قدر ده اؤزونو دیندار دئسه، هئچ
 واخت اونا اینانماق اولماز، اصیل دین انصاف‌لا، عدالت‌له داورانماقدیر.

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
پنجشنبه 1400.9.18
بؤلوملر : آتا بابا سوزلری ,

اوز آنا دیلیمیزی یاخجی اورگنیب و دانیشاق

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

ساپ: نخ
ساپلاق: تقسیم، توزیع
ساپاند: سوپاند، سنگ انداز، فلاخن، سنگ قلاب
ساپقین: منحرف، گمراه
ساپلاق: دسته، دم، دمچه
ساتقی: فروش
ساتقین: خود فروخته، خود فروش، جیره خور
ساتیریک: تألیف انتقادی
ساتیرا: تألیف ادبی افشاگر
ساج: تابه، تاوه، ورقه چدنی یا آهنی که روی آن نان می‌پزند
ساچ: زلف، گیس، گیسو
ساچاق: ریشه و رشته‌های دور پارچه و جامه
ساچماق: افشاندن، پراکندن
ساحه: زمینه، رشته
ساختا: ساختگی، جعلی، مصنوعی
ساخسی: .گلی، سفالی
ساخلاما: نگهداری، حفاظت
ساداق: تیردان
سارالتی: زرد فام
سارساق: احمق، جاهل، یاوه
سارسیتماق: متزلزل کردن، از پا در آوردن
سارسیماق: سست شدن
سارماشان: پیچک، پیچنده
ساریق: دستار، عمامه
ساریلی: باندپیچی شده، طناب پیچ شده
ساریلیق: زردی، یرقان
سازاق: باد سرد، سوز، سرما
ساغالما: شفا، التیام
ساغلام: سالم، تندرست
ساغو: مرثیه، اشعار مرثیه و ماتم
سالخیم: خوشه
سالدات: سرباز، سپاهی
سالدیرما: هجوم، تعقیب
ساللاق: آویزان
سامان: کاه، پوشال
سانجی: دل درد، سوزش
سانکی: گویا، مثل اینکه، انگار
سانماق: فرض کردن، گمان کردن
ساوا: خبر، مژده، بشارت
ساواش:دعوا، جنگ، ستیز
سایاق: اسلوب، روش، شیوه
سایخاش: ساکت، راکد
سایریشان: سو سو زننده، چشمک زدن
سایغی: حرمت، احترام
سایماز: بی اعتنا، بی تفاوت
ساییق: بیداری، هشیاری، آگاه
سئچکی: انتخاب، انتخابات، گزینش
سئچمک: انتخاب کردن، دست‌چین کردن
سئرچه: گنجشک
سئودا: عشق
سئوگی: عشق، محبت
سئویل: دوست داشتنی
سپلنمک: پاشیده شدن
سرت:سخت، محکم، خشن
سرگی:نمایشگاه
سرین: خنک، سرد
سوبای: مجرد
سوپورگه: جارو
سود: شیر
سوچ: گناه، تقصیر
سوخماق: فرو بردن، چپاندن، تپاندن
سوخولجاق: کرم خاکی
سودور: تاول آبکی، ورم، آماس پوست
سورغو: پرسش، سوال
سورگون: تبعید
سورما: مکش، مکیدن
سورماق: سوال کردن، پرسش کردن
سورمک: رانندگی کردن
سورو: گله، رمه،دسته
سوزگج: آبکش، صافی
سوزمه: آب گرفته، آبکش شده
سوس: ساکت شو، هیس
سوسوز: تشنه
سؤکمک: شکافتن
سولچو: چپ گرا
سولغون: پژمرده، رنگ پریده، دژم
سومسوک: کند زهن، ولگرد
سوموک: استخوان
سون: پایان،اتمام، آخر
سونا: اردک نر، مرغابی وحشی نر
سونقور: شاهین، نوعی باز
سونگو: سر نیزه
سؤنمز: خاموش نشدنی
سونوج: عاقبت، نتیجه
سوواق: کاه گل
سووخا: بی‌صاحب، میراث
سوی: طایفه، ایل، نسل
سویغون: غارت، چپاول
سؤیکنمک: لم دادن، تکیه دادن
سؤیود: درخت بید
سؤیوش: فحش، ناسزا
سویوق: سرد
ساوییه: سطح، پایه، رده
سیجیم: طناب، ریسمان
سیرا: ردیف، نوبت
سیرغا: گوشواره
سیزیلتی: سوزش خفیف، زاری
سیسقا: ضعیف، نزار، مرنی
سیغیر: گاو نر
سیغیرچین: سار
سیغیشدیرماق: گنجانیدن، جا دادن
سیغین: گوزن
سیناق: آزمایش، امتحان
سینیخماق: لاغر شدن، ضعیف شدن

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
سه شنبه 1400.9.2
بؤلوملر : سوزلوک,

مسعود پزشکیانین توئیتی

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


زاب چاییندان اورمیه دریاسینا تونل ویریلیب قوتاردی 
ایشاللاه خیرلی اولار 

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
دوشنبه 1400.9.1
بؤلوملر : ینی خبرلر,

قره بِئچه (خروس سیاه ) پرنده اسرارآمیز ارسباران

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/gara_becca.jpg

از زندگی سیاه خروس ارسباران چیزی شنیده اید؟
 در این مطلب قصد داریم شما را با سیاه خروس ارسباران یا همان سیاه خروس قفقازی بیشتر آشنا کنیم. پرنده ای اسرار آمیز تا چندی پیش کسی نمی دانست که این پرنده همان گونه سیاه خروس قفقازی است که در ایران وجود دارد.

زیستگاه

جنگل های بکر و زیبای ارسباران در شمال شرقی آذربایجان میزبان اسرارآمیزترین گونه از ماکیان است. جنگل های ارسباران از ورقان تا کلیبر ادامه دارد و در شمال این منطقه رود ارس جاری است. امروزه به دلیل عدم مراقبت و فعالیت معادن از وسعت این منطقه کاسته شده اما وجود گونه های گیاهی منحصر به فرد، تنوع زیاد و طبیعت بکر و دست نخورده این منطقه را به یکی از شاهکارهای خلقت تبدیل کرده است.

سیاه خروس در ایران از کمیاب ترین پرندگان است و فقط در منطقه حفاظت شده ارسباران زندگی می کند. پرنده بزرگی از راسته ماکیان که با ظاهر سیاه رنگ خود اسرارآمیز تر از سایر پرندگان این دسته به نظر می-رسد. تا دهه ۱۹۵۰ چنین تصور می‌شد که سیاه خروس قفقازی تنها در کوهستان های قفقاز و شمال شرقی ترکیه زندگی می کند ولی در دهه ۱۹۶۰ شایعات وجود یک پرنده قابل شکار سیاه رنگ در جنگل های کوهستانی کلیبر در شمال آذربایجان شرقی قوت گرفت.  حضور این پرنده برای اولین بار در سال ۱۳۵۰ توسط مدیر کل وقت سازمان محیط زیست آذربایجان شرقی گزارش شد و به دنبال آن چند مشاور خارجی وقت سازمان از منطقه دیدن کردند و مشخص کردند که این گونه سیاه خروس قفقازی است و تا آن زمان کسی نمی دانست که این گونه در ایران هم وجود دارد.

خصوصیات سیاه خروس ارسباران

این پرنده ۴۰ تا ۴۸ سانتی متر طول دارد و جثه اش بزرگ است. پرنده نر پرهای سیاه با جلای سبز آبی دارد. زیر بال ها سفید است و دو لکه سفید روی شانه ها و یک لکه قرمز تاج مانند بالای هر چشم دیده می شود. دم در انتها دوشاخه می شود و شاه پرهای کناری دم به شکل منحصر به فرد و زیبایی به سمت پایین پیچ خورده اند. در فصل بهار نمایش زیبای این پرنده بعد از طلوع آفتاب بسیار دیدنی است که با سروصدا تا ارتفاع ۵/۱ متر می پرد و پرهای دم را مانند تاجی بلند برای پرنده ماده روی زمین به نمایش می گذارد.

زیبایی این پرنده و پرندگان مشابه و آوازه خوانی و سروصدای دل نشین آن ها می تواند گردشگران زیادی را از داخل و خارج کشور به محل زیست گاه های این پرندگان بکشاند. سیاه‌ خروس ها پرندگانی‌ اجتماعی‌ هستند و به صورت گروهی در پاییز و زمستان دیده می شوند. پرواز سیاه‌ خروس ها سریع ، مستقیم‌ توام با بال زدن های قوی است.

تغذیه

سیاه‌ خروس‌ ارسباران از برگ‌، جوانه‌ و میوه‌های‌ آبدار و حشرات تغذیه‌ می کند و در حاشیه جنگل ها، بوته زارها، علف زارها و نواحی کوهستانی به سر می برد و در زمستان به جنگل ها و مناطق کم ارتفاع کوچ می کند. پرنده ماده در زیر بوته های کوتاه و یا پای صخره ها آشیانه می سازد و نگهداری از جوجه ها را به عهده دارد. سیاه خروس در زمـره پرنـدگان حمایـت شـده اسـت و به همین دلیل شکار آن ممنوع است و از جمله پرندگانی است که به دلیل شرایط سـخت زیـستگاهی و زندگی مخفی، مطالعات مناسـبی دربـاره زنـدگی ایـن پرنـده صـورت نگرفتـه اسـت.

عوامل تهدید کننده سیاه خروس

جنگل زدایى و نابودى علفزارهاى زیستگاه این پرنده توسط اهالى محلى از جمله مهم ترین عامل تهدید این گونه  ی نادر جهانی اعلام شده است. بعـد از جنگل تراشی در زیستگاه سیاه خروس، این پرنـده یـک سـال و گاهی تا دو سال در منطقه باقی می ماند و به دنبـال آن یـا نـابود می شود و یا منطقـه را تـرک می کند. در محدوده معدن مس سونگون، تخریب جنگل به همراه آلودگی صوتی ناشی از انفجار و تردد ماشین الات سنگین باعث شد که جمعیت های این پرنده به منطقه دیگری کوچ کنند.

از عوامل مهم کاهش مساحت جنگل در زیستگاه سیاه خـروس ارسباران ، جنگل تراشی برای تأمین هیزم و ایجـاد فـضای چـرای دام در حاشیه جنگل است. تغییـر اقلیم نیز، باعث افزایش گون زار و بوته زار و کاهش علفزار در منطقه می شود. کاهش مساحت جنگل متراکم و کـاهش علفـزار کـه بـه نـوعی کاهش پناهگاه سیاه خروس قفقازی محسوب می شود بدون تردیـد اثـر منفی بر روی جمعیت این پرنده ی زیبا و نادر خواهد داشت.



آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
شنبه 1399.12.9
بؤلوملر : قاراداغ,

چیلله گئجه سی آللاه هئش کیمی آرواد اوشاق شرمنده سی ایله مه سین

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1399.9.28
بؤلوملر : ائشیتملی سوزلر ,

قارپیز کسدیم یئیه ن یوخ - ماهنی یانی بولار اوزوز قضاوت ایلین

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1399.9.28
بؤلوملر : چالغی (موسیقی),

نئیه چیلله گئجه سی قارپیز یئیریک

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
جمعه 1399.9.28
بؤلوملر : ائشیتملی سوزلر ,

چیله گئجه ز موتلو اولسون

0 گؤروش
یازار:‌ اهرلی


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/chile_bayrami.jpg
نه گوزلدیر ائلیمیزین قایدالاری
چیله سی وار :چرشنبه سی وار ایل بایرامی
بیزیم ائلده هر بیر زادین اوز یئری وار
چونکو اونون 7مین ایل تاریخی وار
میلی تورک چیله بایرامی سیزه موبارک

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
پنجشنبه 1396.9.30
بؤلوملر : ایل بایرامی,