بایـــــرام

منیم حورمتلی دیلداشلاریم بیزی اوز باخیشلاریزینان سویوندورون

لاله لر

+0 بئیندیم

بؤلوم : اهنگ لرین یازیسی

یازین اولینده گنجه چولونده
چیخیبدی گنده دیزه لاله لر
یاغیشدان ایسلانان یاپراقلارینی
سریپلر دره یه دوزه لاله لر
خیالیمدان نه لر گلیب نه گچر
یاز گلر ائللره دورنالار گوچر
بولاغلار سماور آغ داشلار شکر
بنزیر چمنده کوزه لاله لر
میلیم اوزونده کی کارا خالدادی
هیجرانین درمانی ایلک ویسالدادیلاله لرر
نه واخدیر آشیقین گوزی یولدادیر
بیر گوناخ گله سیز بیزه لاله لر
در روزهای اول بهار، در دشتهای شهر گنجه
لاله ها دوباره تا زانوی آدم می رسند
و برگهای خیس از باران شان را
بر دره ها و دشت گسترانده اند، لاله ها …
چه چیزهایی در خیالم می آیند و چه چیزهایی می گذرند
بهار به سرزمین ما می آید و درناها کوچ می کنند
چشمه ها سماوراش باشند و سنگهای سفید شکر
در میانِ چمن لاله ها به ذغال های سرخ شده می مانند، لاله ها…
میل من به آن خال سیاه صورت توست
هم چنان که علاج هجران در نخستین وصال است
از کی تا حالاست چشم من به راه است
آه اگر روزی به خانه ی ما مهمان می شدید ای لاله ها… لاله ها… لاله ها…

يازار : اهرلی سه شنبه 1396.1.8 | باخيش لار (0)

گل گل

+0 بئیندیم

بؤلوم : اهنگ لرین یازیسی

قرنفیلی درللر، دریب یئره سرللر
قرنفیل ها رو می چینند و روی زمین پهن می کنند
گوزل قیزلار ایچینده، تکجه سنی سئوللر
میان دختران زیبا همه فقط عاشق تو میشوند
گل گل گل گل دینیم ایمانیم ناز ناز
بیا بیا بیا بیا ای دین و ایمونم ای ناز من
گل گل گل گل قاشی کامانیم ناز ناز
بیا بیا بیا بیا ای ابرو کمونم ای ناز من
گئجه نی قان ائیلمه، زولفونو یان ائیلمه، باغریمی قان ائیلمه
شبم رو آشفته مکن، زلف خود پریشون مکن، دل منو خون مکن
سن منیم سن من سنین، اوزگه خیال ایلمه
تو مال منی من مال توام، فکر دیگه ای نکن
گل گل گل گل دینیم ایمانیم ناز ناز
بیا بیا بیا بیا ای دین و ایمونم ای ناز من
گل گل گل گل قاشی کامانیم ناز ناز
بیا بیا بیا بیا ای ابرو کمونم ای ناز من
آراقچینین منده دی آخدارما جیبیمده دی
شال سرت پیش منه، پی اش نباش با منه
عالم گوزله دونسه، منیم گوزوم سنده دی
همه عالم زیبا بشن، چشم من دنبال توست
خواننده:

يازار : اهرلی سه شنبه 1396.1.8 | باخيش لار (0)

باخ باخ

+0 بئیندیم

بؤلوم : اهنگ لرین یازیسی

گجه لری رویامداسان
شبها در رویای من هستی
گوروره م کی یانیمداسان
نمیبینم که در کنارم هستی
هانسی دوزدی هانسی یالان
کدام راست است و کدام دروغ است
اولورم سنین ایچین یانیرام سنین ایچین
میمیرم برای تو هلاکم برای تو
بیردفعه منه باخ اورییم یاندی آخ
یک بار دیگر نگاهم کن که دلم آتش گرفته
بو نه بلایدی نه سودایدی دوشدیم آی آللـه
ای خدا این چه بلا و چه عشقی بود که گرفتارش شدم
باخ باخ بیر منه باخ
نگاهم کن نگاهم کن یکبار دیگر نگاهم کن
اولورم سنین ایچین یانیرام سنین ایچین
میمیرم برای تو هلاکم برای تو
یاندی بو دیل یاندی دوداخ
آتش گرفت این زبان آتش گرفت این لب
اولورم سنین ایچین یانیرام سنین ایچین
میمیرم برای تو هلاکم برای تو
سحـر یِلی اَسـدی گولوم
باد صبحگاهی وزیدن گرفت گل من
گوزلرینده قالیب گوزیم
چشمانم خیره در چشمانت مانده است
بیر منه باخ جانیم گوزیم
یک بار دیگر نگاهم کن ای چشم و چراغ من
اولورم سنین ایچین یانیرام سنین ایچین
میمیرم برای تو هلاکم برای تو
باخ باخ بیر منه باخ
نگاهم کن نگاهم کن یکبار دیگر نگاهم کن
اولورم سنین ایچین یانیرام سنین ایچین
میمیرم برای تو هلاکم برای تو
خواننده:

يازار : اهرلی سه شنبه 1396.1.8 | باخيش لار (0)

باغچامیزا گلدی باهار

+0 بئیندیم

بؤلوم : اهنگ لرین یازیسی

باغچامیزا گلدی باهار، یاشیل شالی سردی باهار
گل دئدیم گلمه دی یار ،گلمه دی یار(2)
منی یادا سالسان اگر،اوره ییمی آلسان اگر–
آی جئیران سئوگیلیم ، مهربان سئوگیلیم
سیریمی بیلمه دین ، بیلمه دین یار (2)
اوزون دئدین گوزله منی،شیرین سوزله دینله منی
گوزله دیم گلمه دین یار، گلمه دین یار

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
يازار : اهرلی سه شنبه 1396.1.8 | باخيش لار (0)

تورکی آذربایجانی تقویمین یوکله یین (دانلود)

+0 بئیندیم

بؤلوم : ایل بایرامی

http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/taqvim_turkce_2.jpg

تورکجه آذرباجانین تقویمی
عکسن کیفیتی یوخاریدی الیه بیلرسیز اوستونده ساغ کلیک الیب و save as کلمه سینن هاردیزا یوکلیه بیلرسیز

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین

يازار : اهرلی دوشنبه 1396.1.7 | باخيش لار (0)

آذربایجانین بایرام دَب لری

+0 بئیندیم

بؤلوم : ایل بایرامی


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/bayram_1_.jpg
علی اصغر وطن پرست، گوینده‌ی رادیو و کارشناس آیین‌های سنتی آذربایجان، در گفت‌و‌گو با ایسنا، منطقه آذربایجان‌شرقی، در این باره اظهار کرد: در  زمان‌های گذشته که هوا در بهار نیز سرد بود، اهل فامیل در خانه‌ی بزرگ خاندان که غالباً خانه‌ی مادربزرگ‌ها بود، دور کرسی جمع می‌شدند و همین دور همی‌ها سبب نزدیکی دل‌ها به هم می شد.

وی افزود: به همین ترتیب نیز، ریش سفیدان فامیل، با میانجی‌گری، کسانی که با هم کدورتی داشتند را آشتی می‌دادند و احترام به بزرگ ترها به معنای واقعی کلمه در این مجالس به چشم می‌خورد.

وی عنوان کرد: خانه‌ی بزرگتران فامیل از رونق خاصی برخوردار بود و عیدی گرفتن از سوی بزرگ‌ترها لذت خاص خود را داشت و فال حافظ نیز زینت بخش محافل بود.

وطن پرست گفت: صندوقچه ها که در گویش آذری (یاخدان) نامیده می‌شوند، گنجینه‌ی اسرار مادربزرگ‌ها بود و بچه‌ها برای گرفتن عیدی دور آن جمع می‌شدند و نگاه کنجکاوانه‌شان را به دستان مادربزرگ می‌دوختند.

وی با اشاره به اینکه عادت‌های غذایی در گذشته تفاوت‌های خاصی با امروز داشت، بیان کرد: پلو از جمله غذاهای مختص عید بود که مادران سالی یکبار و به یمن فرا رسیدن عید با ظرافت و حساسیت خاصی دم می‌کردند و اهل خانه از این که شام پلو خواهند خورد، در پوست خود نمی‌گنجیدند.

وی خاطرنشان کرد: عید تنها به معنای نو شدن لباس‌ها نبوده و بلکه باید تحول را از درون خود شروع کنیم تا با دلی پاک به پیشواز سالی جدید برویم، چرا که نیاز انسان، حرکت به سمت تکامل است.

امید است تا با نو کردن افکار و روحیات خود، رخت سبز بهار را بر تن کنیم و با تداوم این راه پایان سال را نیز جشن بگیریم.
به هنگام تحویل سال از تمامی برکت های زندگی نمونه ای را در سفره تحویل سال می گذارند تا این برکت ها از سال کهنه به سال نو منتقل شود و به این ترتیب جریان زندگی ادامه یابد ...

آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
يازار : اهرلی دوشنبه 1396.1.7 | باخيش لار (0)

نسیمی دیوانیندا شعر بیچیملری و دیل

+0 بئیندیم

بؤلوم : شعر یازماخ یول یوندمی

1- 6. الیفنامه

الیفبا حرفلرینین بیر به بیر شعره سالېنېب تفسیر ائدیلمه‌سینه، الیفنامه دئییلیر. بو نوع شعر، عاشېق شعری شاخه‌لریندن بیری سایېلماقدادېر. نسیمی یازدېغې الیفنامه‌لرده، حروفیلیڲین حرفلر حاققېنداکې دۆشۆنجه‌لرینی راحاتجا تفسیر ائتمیشدیر. اۏ، الیفبا حرفلرینی باشدان سۏنا و یا سۏندان باشا، ترتیب ایله قصیده قالې‍بېندا و هر حرفی بیر بئیتین باشېنا سالاراق شرح ائتمیشدیر.

همین شیوه ایندیه قده‌ر عاشېق شعرینده مرسوم اۏلان شیوه‌لردن سایېلېر. تۆرکیه‌ده بکتاشیلر و علویلر آراسېندادا بو طرز شعرلر، نسیمی‌نین تأثیری ایله طریقتین دینی- فلسفی دۆشۆنجه‌لرینی بیر آزدا اسرار انگیز بیر هاوا ایله آچېقلاماق مقصدی ایله رایج اۏلموشدور.[1]

آذربایجان دیوان ادبیاتېندا الیفنامه یازان شاعیرلر چۏخ اۏلموشلار. بو نوع شعرین اۏخوجولار طرفیندن داها یاخشې منیمسنمه‌سی اۆچۆن، آشاغېداکې پیغمبر نعتینده اۏلان الیفنامه‌نی نقل ائدیریک:

الیف- آللاهېن حبیبیدیر محمد مصطفی،
ت- تشرّف ائیله‌رم‌ اسم شریفین یادیله،
جیم- جمال رویونون بیر ذره‌سیدیر آفتاب،
خ- خلیلی‌دیر خدانېن هم رسولو بی‌گۆمان،
ذال- ذلیل اۏلماز آنا هر کیم کی ائیله‌ر اتّباع،
زا- زوال یۏخ شرعینه آنېن الی یوم القیام،
شین- شفاعت تاجېنې باشېنا گئیدیردی خدا،
ضاد- ضلالت اۆزره ائتمز امّتی هئچ اجتماع،
ظا-‌ظهور‌ائتدیکده‌نورو، گئتدی کۆفرۆن ظۆلمتی،
غین- غارت ائیله‌دی عئشقی بو کؤنلۆم شهرینی،

قاف- قدومیله تشرّف ائیله‌دی خلق جهان،
لام- لواء الحمد احسان ائتدی یزدان هم آنا،
نون- نبیلر خاتمیدیر، هم قامونون ابدالی،
هـ- هیدایت بولموشوز آنېنلا بیر حق راهېنا،
یا- یاراشېر خالیق و مخلوق آنې مدح ائتمڲه،

 

ب- بنی‌دور ائتمه‌سین عئشقیندن اۏل‌شاهېن خدا.
ث- ثواب اۏلور آنې یاد ائده‌نه بی حد، شها!
حا- حیات جاودان بولور اۏلان عاشېق آنا.
دال- دئدی پیغمبریمدیر اۏل حبیب با صفا.
را- رسالت تختی‌نین سلطانې، فخر انبیا.
سین- سعادت بولوسار اۏل شاها ائده‌ن اقتدا.
صاد- صلات ایله سلام اۏلسون آنا بی‌انقضا.
طا- طاپارلار حققه آنجاق دیله‌ییب وصل و لقا.
عین- عالملره رحمت گلدی اول خَیْرُ الْوَارا.
فا- فراقیله توتوشوب یانارام صبح و مَسا.
کاف- کریمدیر سائلینه بی‌حساب ائیله‌ر عطا.
میم- محبت ائیله‌ین بولور او سلطانا علا.
واو- وجودا گلدی آنین‌چۆن بو ارض ایله سما.
لام الیف- لا لایزالین دۏستودور اول طاوها.
سن ده قدّوسی آنېن مدّاحی اۏلغېل دائیما.

ادبیات تاریخیمیزده الیفنامه‌لر، اوستادنامه کیمی عاشېق شعر قالېبلارېنادا سالېنمېشدېر.

نسیمی‌نین الیفنامه‌لری‌نین اؤزۆنه مخصوص حال و هواسې واردېر. او، بورادا یئنه‌ده اؤزۆنۆن اۆره‌کدن ایناندېغی حروفیلیک اینانجلارېنې تفسیر و تبلیغ ائدیر.

2- 6. قصیده

قصیده کلمه‌سی‌نین آنلامې قصد ائتمک و یؤنلمک دیر. شعرده: معلوم بیر هدف ایله یازېلان اوزون شعر فۏرماسېدېر. قصیده‌ده بیرینجی بئیتین ایلک مصراعی بۆتۆن بئیتلرین سۏن مصراعلارې ایله اویاقداش یا هم‌قافیه اۏلمالېدېر.

قصیده ان آزې 15 بئیت و ان چوخ 99 بئیت اۏلور.

قصیده‌نین آشاغېداکې مهم نۏعلارې واردېر:

1. تحمیدیه. 2. نعت. 3. منقبه. 4. مدحیه. 5. عرفانیه. 6. اجتماعیه. 7. فلسفی. 8. اؤیود وئریجی. 9. سیاسی. 10. انتقادی.

نسیمی‌نین قصیده‌لری عمومیتله 1، 2، 3 و 5 - نجی نۏعلاردان سایېلېر. اۏنون قصیده‌لری ایستر الیازمالار، ایسترسه‌ده چاپ اۏلموش دیوانلارېندا ایندیه قده‌ر داغېنېق حالدا، دیوانېن مختلیف یئرلرینده یئرلشدیریلمیشدیر.

بیز بو چاپدا، قصیده‌لری خاص بیر بؤلومه توپلادېق. اۏنون قصیده‌لری آراسېندا 51، 47، 43، 34، 33، 32، 22 و 21 بئیتلی قصیده‌لر واردېر.

3- 6. غزل

بو کلمه‌نین معناسې قادینلار ایله عاشیقانه صحبت ائتمک دیر. شعر دۆنیاسېندا ایسه 6 بئیتدن آز و 15 بئیتدن چۏخ اۏلماماق شرطی ایله یازېلان عئشق و گؤزللیڲی ترنّم ائده‌ن شعردیر. غزلده‌ده قافیه‌لر، قصیده‌ده دئدیڲیمیز کیمی گلر. بیرینجی بئیته مَطلع، سۏن بئیته مَقطع دئییلیر. شاعیرین تخلّص آدې مقطعده گلیر. نسیمی‌نین غزللری آذربایجان ادبیات تاریخی‌نین ان لطیف و اۏیناق غزللری حساب اۏلونور و بعضاً دانېشېق دیلی قده‌ر ساغلام و طبیعی‌دیر. اۏنون غزللری عمومیتله عاشېقانه- عارفانه غزللر حساب اۏلونور. نسیمی دیوانلارېنا مینه یاخېن غزل سالېنمېشدېر. بوز بورادا اۏنا انتسابې مشکوک اۏلان غزللری آیرې بؤلۆمه یېغدېق. بیز 401 قطعی و 98 منسوب غزل تقدیم ائدیریک.

4- 6. ترجیع‌بند

بندلر ایله قورولان اوزون بیر شعر بیچیمیدیر. هر بند بیر غزل کیمی اۏلور، بندلری بیر- بیرینه باغلایان «واسیطه‌ بئیت»، هر بندین سۏنوندا تکرار اۏلور. عمومیتله شاعیریمیزین چاپ اۏلموش دیوانلارېندا یئرلشن اۆچ گؤزه‌ل ترجیع‌بندی بورایا تۏپلادېق.

5- 6. مربع

دؤرد مصراعلی بندلردن تشکیل تاپان و بندلری‌نین دؤردۆنجۆ مصراعلارې اویاقداش اۏلان شعره مربع (= دؤردلوک) دئییلیر. مربع بیچیملی شعرلرین بندلری‌نین ایلک اۆچ  مصراعی‌دا اویاقداش اۏلمالېدېر. نسیمی‌نین حضرت پیغمبرین لا فَتی الا عَلی، لا سَیفَ الا ذوالفَقار حدیثینی تضمین ائتدیڲی بیر و «مستفعل مفعولن» وزنینده باشقا مربّعی واردېر.

6- 6. مستزاد

بو کلمه‌نین آنلامې زیاده‌لنمیش دیر. هر غزلین مصراعېنا قیسا بیر مصراع آرتېرېلاراق دۆزه‌لیر. آرتېرېلان قیسا مصراعېن آدې زیادهدیر. زیاده گره‌ک قاباقکی مصراعېن معناسېنې تکمیل ائتسین و حذف اۏلارسا، اصل مصراعېن معناسېنا خلل یئتیرمه‌سین و اصل مصراع ایله اۏیاقداش اۏلسون. نسیمی آدېنا معروف اۏلان 8 مستزادې بورایا تۏپلادېق.

7- 6. مثنوی

بو کلمه‌نین معناسې ایکیلی دیر. هر بئیتین مصراعلاری مستقل قافیه‌لی اۏلان شعر نوعودور. نسیمی‌نین بورادا ( 3 ) مثنویسینی نشر ائدیریک. بیرینجی مثنوی 51 بئیتدیر و نسیمی دیوانې‌نېن بۆتۆن نسخه‌لرینده باشدا گلمیشدیر. بو مثنوینی اۏنون، قارداشې شاه خندانېن جوابېندا یازدېغې روایت اۏلونور.

8- 6. ملمّع

بیر مصراعی تۆرکجه، باشقا مصراعی عربجه و یا فارسجا اۏلان شعردیر. مولوی رومی‌نین تۆرکجه- فارسجا و نسیمی‌نین تۆرکجه- عربجه ملمّعلری واردېر. بیز نسیمی‌دن 7 ملمّع یېغا بیلدیک.

ملمّع عمومیتله غزل بیچیمینده یازېلېر. بئیتلرین بیر مصراعی تۆرکجه و باشقا مصراعی عربجه و یا فارسجا اۏلور. بعضاًده مصراعلارېن بیر پارچاسې تۆرکجه و دیگر پارچاسې عربجه و یا فارسجا اۏلور. بیز نسیمی‌نین 7 ملمّعینی گتیرمیشیک.

9- 6. تویوق

سید نسیمی، قاضی برهان الدین‌دن سۏنرا، هجا اؤلچولرینه اهمیت وئره‌ن بیر شاعیردیر. اۏنون بو اؤلچۆنۆن تویوق نوعوندا بیزه چۏخلو شعری گلیب چاتمېشدېر.

بیر، ایکی و دؤردۆنجۆ مصراعی اویاقلې یا هم‌قافیه اۏلان و عروض اؤلچۆسۆنۆن فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلن بحرینه مخصوصدور، فارسجا و عربجه‌ده یۏخدور. ان چوخ تویوق یازان شاعیر ایسه قاضی برهان الدین‌دیر. اۏندان سۏنرا حجمجه چۏخ تویوق یازان، نسیمی سایېلېر. اۏنون بیر چوخ تویوقلارې مصرّع دیر. بیز بو نشریمیزده نسیمی‌نین 279 قطعی و 134 مشکوک و منسوب تۏیوغونو تقدیم ائدیریک. نظیره‌لر و مشکوک شعرلر بؤلۆمۆنه‌ده اۏنا منسوب اۏلان تویوقلارې سالمېشېق. نسیمی‌نین دیوانېندا‌، غزل بؤلۆمۆندن سۏنرا، ان جاذبه‌لې بؤلۆم تویوق بؤلۆمۆدۆر.

10- 6. باشقا هجا اؤلچۆلری

یقین ائدیریک کی سید نسیمی‌نین هجا اؤلچۆلری‌نین باشقا فورمالارېندادا شعرلری اۏلموشدور. بئله شعرلر اهل حق، بکتاشیلر و باشقا باطینی طریقتلر آراسېندا رایجدېر. اۏنلار حله‌لیک عموم ادبیات مئیدانېنا چېخمامېشدېر.

آشاغېداکې گرایلی همین طائفه‌لر آراسېندا ائشیدیلمیشدیر و نسیمی‌یه منسوبائدیلیر:

باخ بو دلبرین اۏینونا،

گۆناهین آلمېش بۏینونا.

سحردن عاشېق قۏینونا،

       گیره‌ن دلبرین قۏلویام.

11- 6. شعر صنعتی نمونه‌لری

نسیمی‌نین یارادېجېلېغېندا اوستالېقلا و قصداً ایشله‌دیلن بیر چۏخ شعر صنعتی نمونه‌لری ایله قارشېلاشماق اۏلور.  بونلاردان بعضیلرینی آشاغېدا وئریریک:

1. جیناس: سؤیله‌نیشلری و یازېلارې بیر ولاکین معنالارې آیرې ایکی کلمه‌نی بیر یئرده گتیرمک صنعتی‌دیر. دیوانېن متنینده چۏخلو جیناسلارا راست گله‌جکسینیز. میثال اۆچۆن:

دۆشدۆ یئنه دلی کؤنۆل گؤزلری‌نین خیالینه،

گؤزۆمدن‌دم به دم آخان‌غمیندن‌سو دڲیل، قاندېر،

مئهر روخون تابینه دۆشدۆ کؤنۆل یا نه‌دیر،

اریدیر فۆرقت اودو، اوش جیگریم یانا دورور،

توتدو گۆلزار جهانی ابر گوهربار، بار،

 

*

 

*

 

*

 

*

 

 

بیلمه‌ییرم بو کؤنلۆمۆن فیکری نه‌دیر، خیالی نه؟

لبین‌قندیندن،‌ای‌جان!گل‌سوسامېش‌جانېمې قاندېر.

شمعه دۆشن نارېنا یانسا گره‌ک، یا نه‌دیر؟

گلمه‌دی جانېما وصلین مددی یا نه دورور؟

بار دارد ابر نیسان، یۆز شقایق وار، وار.

آشاغېداکې غزل نسیمی‌نین جیناس ایشلتمکده سۏن درجه مهارتلې اۏلدوغونو گؤستریر:

نور تجلّی شعله‌سی دۆشدۆ ازلده آلېنا،
معجزه‌ی محمدی گؤزلری سئحریدیر آنېن،
جهد ائده‌رم کی آلېنا کؤنلۆمۆ وئرمیه‌م، ولی،
کیمسه اگرچی ایسته‌مز دۆشمڲه فیتنه‌یه، ولی،
دۆشدۆ نسیمی‌نین باشې زۆلفۆ تکی آیاغېنا،

 

گؤزلری‌نین بو رنگ ایله یاشې بویاندې آلېنا.
رحمت حق بو جادونون امّتینه و آلېنا.
هم بیلره‌م کی عاقیبت آلېنا کؤنلۆم آلېنا.
شۆکر ائده‌رم کی دۆشمۆشم آلا گؤزۆنۆن آلېنا.
دۆشه‌لی جان گؤزۆ آنېن بدر معمّم آلېنا.

2. مراعات نظیر (= تناسب): بیر- بیرلری ایله متناسب و اویغون اۏلان ان آزې ایکی کلمه‌نی بیر مصراع و یا بیر بئیتده گتیرمک صنعتی‌دیر:

لوح محفوظام، حروفام، ابجدم من، هم هجا،

هم‌منم بلقیس‌دؤوران، انس و جن و وحش و طیر،

هر قاندا کیم شرح ائیله‌رم‌شیرین‌دۏداغېن‌قندینی،

روخ اوتارسان، پیاده یورو شها،

چرخِ نرّادین نقوصون ترس اۏخور گؤزسۆز فقیه،

آیېن هیلالی اگرچی گۆنشدن آلېر نور،

هم ختایام هم ختن، هم نافه‌ی تاتارېیام،

نوح و داوود و سۆلئیمان و زکرّیا، شُعیب،

 

*

 

*

 

*

 

*

 

*

 

*

 

*

 

 

هم خلیله کعبه اۏلدوم هم منم صۏم و صلات.

هم سۆلئیمانام، هم آنېن خاتم دؤورانیام.

ای واه اوشر طوطی گیبی اۏل لعل شکّر قندینه.

فیل و فرزین ایله سوره‌سن آت.

کعبتئینی گؤر کیم آتار حقّه‌بازېن تاسېنا!

بو آیې گؤر کی گۆنش نور آلېر هیلالېندان.

چین‌و ماچین و موغول چین،هم‌گؤزه‌ل فغفورویام.

موسی‌مست و عیسی‌مست و احمد مختار مست.

3. ایهام: ایکی یادا ایکیدن آرتېق آنلامې اۏلان بیر کلمه‌نی بیر مصراع و یا بیر بئیتده گتیریب، یاخېن آنلامېنې دئییب، اوزاق آنلامېنې قصد ائتمک صنعتی دیر.

لعلینده جام خمر مصفّا دڲیلمیدیر،

وعده‌یی‌قۏی‌،ای‌کؤنۆل!گل‌خۏش‌گؤره‌لیم‌ بو دمی،

قاشېن مدبّری نئجه چکمیش بو قۏوسو کیم،

مُعنبر سۏنبۆلۆن شاها گۆل سیرابا پرچیندیر،

زمانه تاسېنا عاشېق وجودو کعبتین اۏلدو،

بو بحره دالالېدان نسیمی،

گر سنی گؤرسه ایدی دۆشده پری،

 

*

 

*

 

*

 

*

 

 

*

 

*

خالېن سیاهی حبّه‌ی سئودا دڲیلمیدیر؟

دۆن‌کی‌کئچدی‌دانلاغایت‌بس‌بودم‌خوش‌دمدۆرۆر.

یاسین یازمایا بو شکیل ایله مین دبیر.

معاذ الله خطا قېلدېم نه پَرچین، نافه‌ی چیندیر!

آپاردې‌عقلیمی‌مندن، بو حۆسنِ عئشق تاسېندان !

ترک ائیله‌دی اۏل زر ایله سیمی.

اۏدا سالاردې اۏتوز ایکی پری.

4. تضاد (= طباق): ایکی دۆشۆنجه، دویغو و خیال آراسېندا بیر- بیرینه ضدّ اۏلان کیفیتی گؤسترمک صنعتی‌دیر:

گئجه- گۆندۆز، ظلمت و نور جلال ایله جمال،
اوَّل- آخیر، ظاهیر و باطین حقیقت حالېنې،

قارا زۆلفۆنۆ رخ ‌اۆزره ‌گؤره‌لی گؤزۆم نیگارېن،

گرچی گؤزدن گئتدیڲین آدې فراق اۏلدو، ولی،

زۆلفۆن قارانقۆسۆندان یۆزۆن نورو گؤرۆندۆ،

گتیر، گتیر، گتیر اۏل کاسه‌ی روان‌پرور،

 

 

*

 

*

 

*

 

*

 

 

قهر و لۆطفۆن عاشېقه کوفر ایله ایمان گؤستریر.
صورت و معنا منادېر، جیسم و در جان گؤستریر.

دۆن ایله گۆنۆم همیشه، قامو شام ایله سحردیر.

هر جهتدن باخارام وصلین وصالې منده‌دیر.

هر قاندا شام اۏلورسا، آردېنجا صبحدمدیر.

گؤتۆر، گؤتۆر، گؤتۆر اۏل چنگی کیم نوا گؤستر.

5. عکس (= طرد و عکس): بیر مصراعېن آنلاملې ایکی پارچاسېندان بیرینی اؤنجه، ایکینجینی سۏنرا گتیرمک صنعتی‌دیر:

نوشین لبی‌نین لعلی، لعلی لبی‌نین نوشین،
هر کیم یۆزۆنۆ گؤرمز، گؤرمز یۆزۆنۆ هر کیم،

 

شیرین سئوه‌ر‌م جاندان، جاندان سئوه‌رم شیرین.
چندین‌چکر اۏل‌هیجران،هیجران‌چکر اۏل‌چندین.

6. حُسن تعلیل: هر هانسې بیر واقعه‌نی گؤزه‌ل و خیالی بیر سبب و علّته باغلاماق صنعتی‌دیر:

بوگۆن نسیمی‌یه گؤرکیم قاپېندا مسکیندیر،

دۆن-گۆن‌فراقېندان‌گؤزۆم یاشېن‌تؤکر،قان‌آخېدار،

بنزه‌تمز آنېن یۆزۆنۆ آیا نسیمی سۏر نه‌دن،
کیپریک اوخیله یارالې قېلدې گؤزۆن نسیمی‌یی،
قد و یۆزۆن حکایتین، ائشیده‌لیدن، ای صنم!

 

زکات حۆسنۆنۆ وئرگیل کی بو گدایا دۆشر.

لعلین غمیندن دم به دم یاقوت و مرجان آخېدار.

شول‌معنیدن‌هرکیم‌یۆزۆن‌گؤرمۆشدۆر،آیا‌طعن‌ائده‌ر.
آنېن‌اۆچۆن‌گؤزۆندن‌اوش، لحظه‌به‌لحظه‌قان‌گئده‌ر.

سرو گلیر خیالېما، چهره‌دن ارغوان گئده‌ر.


يازار : اهرلی دوشنبه 1396.1.7 | باخيش لار (0)

هامی یاتیب جیدان اویاخ

+0 بئیندیم

بؤلوم : اوشاخلار اوچون ناغیل

هامی یاتیب جیدان اویاخ
بیری واریدی،بیری یوخ ایدی،تانری دان سونرا هئچ کس یوخ
ایدی...اوزاق بیر یوللاردا درین بیر مئشه ده بیر بالاجا کند
واریدی بو کندین اوشاقلاری بیر –بیریله یولداش کیمی
اوینایاردیلار یئیردیلر ایچردیلر گاهی ده باشقا اوشاقلار کیمی
ساواشاردیلار.
گونلرین بیر گونو بو اوشاقلارین آنالاری باخیب گوررلر کی قورو
اودونلاری قورتولوب.اونا گوره اوشاقلار دئیرلر:آی اوشاقلار
!صاباح سحر تئزدن دوروب مئشه یه گئدیب بیر آز قورو آغاج
ییغیب گئتیررسیز!
اوشاقلار هاموسو ایپلرین –آیاق قابلارین،یئیجکلرین سازلاییب
باش اوسته دئییب ، سئوینجک یاتدیلار.بو اوشاقلار ایچینده بیرده جیرتدان آدیندا بیر اوغلان اوشاقی
واریدی.او بیر آز تنبل آمما فیکیرلی یدی.اونا گوره آناسینا دئدی:آنا جان ! ممکون اولسا سن منیم
ایپیمی آیاق قابلاریمی،یئیه یمی حاضیرلا،منده سنه چوخلو اودون گئتیرم!
صاباح سحر ایسه کند اوشاقلاری مئشه یه ساری یولا دوشودولر.گئت هاگئت مئشه نین ان درین
آغاجلیق لارینا چاتدیلار.اورا قوری آغاج ایله دولوایدی.هامئی باشلادی اودون یغماقا آمما جیرتدان
آی جیرتدان »: بیر کوتان اوسته ایله شیب یئمه یه باشلادی.آقشاما یاخین لاشارکن دوست لاری دئدی
جیرتدان باخدی کی بیر چوپ ده توپلایا بیلمه « !بیر شله میزی باغلامیشیق گئتمه ک ایسته ییریک
یولداشلار !نه اولار هرنیز بیر آز اودون منه »: ییب.اونا گوره باشلادی یولداشلارینا یالوارماقا
« وئرسیز؟من ده کنده سیزه ایده وئره رم
اولسون!هر بیریمیز سنه بیر دنه اودون وئریریک گل اولاری ییغ ایپ یله باغلا ! »: یولداشلاری دئدی
آِ یولداشلار منیم الیم یاواش دیر!سیزلر یوبانارسیز گلین وردیگنیز اودونلاری »: گئنه جیرتدان دئدی
یولداشلاری ناچالیقدان اودونلاری ایپه « ایپه ییغین من ده یئرینه کنده چاتاندا سیزه گیردکان وئره رم
باغلاییب جیرتانین بئلینه آتدیلار.گئت ها گئت یول گئتدیلر آمما مئشه ده آغاجلار بیر –بیرلرین
ایله بوروموشدولر کی گون ایشیقی اورا چاتمیردی،هاوا قارانلیقلاشیب اونلار یول لارین
ایتیردیلر.بیریسی دئدی:ساغدان گئدک!اوبیری دئدی:یوخ سولدان گئتملییک! دیگر یولداشلاری
دئدی:من دئیرم دوز گئدک !اوبیریسی دئدی:یوخ من دئیرم گلدیگمیز یولی قایداق!

یولداشلار گلین گوره ک »: بیردن مئشه نین قارانلیقیندان بیر ایشیق گوزلرینه گلدی .جیرتدان دئدی
بو ایشیق هاردان گلیر؟ آمما اوشاقلار دئدیلر کی:بللی دیر کی بیر ائو دیر گلین گئدک! هر کیم کی
اوردا یاشیر او بیزه یولو گورسه در!
بو سوزلری دئییب یولا دوشدولر،گئدیب ایشیقین اولان ائوه چاتدیلار ،آمما اورانین دربه چه لری
چوخ بویوک و یکه ایدی! قاپسین چالیب بیر آزگئچمه دن قاپو آچیلدی؛ آمما نه اولسا یاخشی دیر؟
هه! بیر یکه قارا دئو!!
او اوشاقلاری گورجه ک سئوینیب اورینده دئدی: آها ! بودا منیم شام یئمه گیم.اوزلری اوز
آیاقلاریایله گلدیلر!آمما اوزده اوشاقلارا گوله-گوله دئدی: آی بالالاریم ! سیز هارا بورا هارا ؟
اوشاقلار اودون آپارماق لارین مئشه ده ایتمه کلرین دئوه دئدیلر.دئوده گوله رک دئدی:هئچ عیبی
یوخدور ایچری گلین و گئجه نی بوردا یاتین صاباح سحر تئزدن دوروب سیزلری آپاررام
ائولرینیزین یولو ن گورسه درم!
اوشاق لار یاری قورخو یاری علاج سیزلیق دان ائوه گیردیلر جیرتدان دئوین بوشقابیندا آدام
سوموکلرینی گوروب اوز حسابین گئتدی و باشا دوشدی کی بو دئو آدام یئین دئودی آمما اوشاقلارا
هئچ بیر سوز دئمدی .دوغروسو اونلاری بوندان آرتیق قورخودماق ایسته مه دی.دئو اوشاقلارا بیر آز
یئمیش وئریب سونرا هاموسونو بیر دولابچایا سالیب قاپولارین باغلادی.اوشاقلار یورقونلوقدان هر
بیری بیر بوجاقدا دوشوب یاتدی.آمما جیرتدان دولابچانی دولانیب بیر آز گیردکان تاپدی باشلادی
اونلاری سیندیریب یئمه یه.دئو آز زمان دان سونرا اوشاقلارین بیر ین آپاریب یئمک ایسته دی
.گوردی دولابچادان تاپا-تاپ سسی گلیر.اونا گوره دئدی: دئولرده قارا بویاق-کیم یاتیب کیم اویاق؟
جیرتدان دئدی: گوللرده آلا بولاق –هامی یاتیب چیرتدان اویاق!
دئو دئدی:جیرتدان نه یه اویاق؟
جیرتدان دئدی: آخی جیرتدان آناسی هر گئجه اونا یومورتا پیشیریب وئره ر جیرتدان یئیر سونرا
یاتار!
دئو بیر یومورتا پیشیریب گئتیرر وئریر جیرتدانا جیرتداندا اونی یئییب گنه باشلیر
گیردکانسیندیریب یئمه گه.
دئو گئنه گلیر اوشاقلارین دولابچاسیندان بیرین آپارسین یئسین گورور کی گئنه سس گلیر ؛
یاواشجا دئیر: دئولرده قارا بویاق- کیم یاتیب کیمن اویاق؟
جیرتدان دئیر : گوللرده آلا بویاق – هامی یاتیب جیرتدان اویاق!
دئو دئیر: جیرتدان نه یه اویاق؟

جیرتداندا دئیر: آخی جیرتدانین آناسی هر گئجه اونا اله کده سو گتیره جیرتدان ایچیب سونرا یاتار!
دئو آجیقلی گئدیب بیر اله ک تاپیب چایا ساری یولا دوشور.چایدان اله کی سویا باسی بئله فیکیر
ائلیر کی دولوب و اله کی قالدیریر آمما گورور کی سو یوخدور.گئنه باشدان دولدورور آمما گئنه سو
اله کدن سوزوب سویا توکولور.دئو بو ایشدن یورگون آرقین گلیب دئیر :آی جیرتدان من آنان
کیمی اله کده سوگتیره بیلمیرم اولار بارداق دا سنه سوگتیرم!
جرتداندا دئیر :دای نه ائلیک گئت بارداقدا منه سو گتیر!دئو گئدیب بارداقدا سو گتیریر و جیرتدان
ایچیر.
بیر آز سونرا گئنه دئو کی بته ردن آجیخمیشیدی دونور دولابا کی گورو گئنه سسس گلیر؛
دئیر:دئولرده قارا بولاق-کیم یاتیب کیم اویاق؟
جیرتدان گئنه دئیر:گوللده آلا بویاق-هامی یاتیب جیرتدان اویاق!
دئو دئیر: گئنه ندن یاتمامیسان!نه ایستیرسن؟
جیرتدان دئیر :منیم آنام منه یاتمادان مکه پیشیری بوئرردی !
دئو دئیر :مکه ندی؟
جیرتدان گورور کی دئو بیلمیر مکه ندی اونا گوره دئیر:دئو سن گئت اود یاندیر من سنه مکه وئرم!
دئو گئدیب اود یاندیریب سونرا جیرتدان دئیر کی سن پیشیرمک باشاریرسان ؟دئوده دئیر :یوخ
باشارمیرام!
جیرتدان دئیر:بس اوندا قوی اوزوم گلیم تئز پیشیریم تئزده یاتیم! دئو کی آجیندان لاپ اولوردو
دئدی: هه!یازیق جیرتدان !سن مکه نی یئ سونرا منده سنی یئیم!دئو قاپینی آچیب جیرتدانی
دولابدان چیخاردیر.
جیرتدان چیخیب گورور کی اود یانان یئرده بیر آغاج واردیر کی مئیوه لری یئتشیب سالانیر.دئیر:
سنین ائوینده مکه اولا –اولا بیلمیرسن مکه نه دی؟ ایندی کی مکه لری دیدین گل سنه اونلارین
پیشیرمه گین ده اورگدیم بیز گتدیکدن سونرا سن اوزون اونلاری پیشیری بآجالاندا یئیرسن!
دئو اورگینده دئدی: آی یازیق دئیرسن کی بیرینیزده بوراخاجاقام! هاموزو یئیه جاقام! آدام اولان
یئرده مگر مکه یئیرلر! شاقیلی بادام اولان یئرده مکه نه دی اود نه دی؟
آمما جیرتدانی یاهالتماق ایچین قبول ائله دی.دئو دئدی:مکه لری وئر نه تهر دئیرسن پیشیریم !
جیرتدان دئیر :ایندی بو مئیوه لرین بیرین آل دیشیوین آراسینا سونرا اونی توت اودون اوستونه
اوندادی کی مئیوه لر پیشر!

دئوده آلدانیب بو ایشی گوره ر؛ مئیوه لرین سویو اودا دامجلاییب برک توستی دوشور و دئوین
گوزلری آجیشیب داها هیچ بیر یئری گئورمور.
جیرتداندا تیز دونوب دولابداکی یولداشلارین اویالدیب و دئیر کی: نه یاتبسیز کی دورون قاچاق دئو
بیزی یئمک ایستیر!
اوشاقلار دوروب تیز دولابدان چیخیب گوردولر کی دئوین اوز– گوزو اودا یانیب دیر و چیغیریر کی
: آی جیرتدان سنی توتسام بیلم نه ائله یم سنین سوموکلرینده یئیجگه م!
بویاندان اوشاقلارین آتا-آنالاری دا اوشاقلاردا ن نیگران اولوب مئشه یه ساری گلیرلر و اوزاقدان
دئوین یاندیردیگی اودو گوروب اورایا ساری گلیرلر.و اوشاقلارین تاپیلار و هامسی بیرآرادا ال- اله
وئریب اوردان اوزاقلاشیرلار.دئوده گوزلری کور اولدوقوندان ائو –ائشیگین اودا توتوشوب یانیر.
بئله لیکله اوشاقلار ائولرینه دونوب آنا-آتالارنی یانیندا عومور سورولر. 
دیلیوی سوسن قیزدیر هامی گورسون
آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین

يازار : اهرلی شنبه 1396.1.5 | باخيش لار (0)

آذری دیلی سوزلوکی

+0 بئیندیم

بؤلوم : سوزلوک


 " سوزلوک " آذری دیلینده لغتنامه معناسیندادیر . تاسف لر اولسون کی ایراندا آذری دیلی ، عرب و خصوصا فارس دیلی ایله قاریشیب دیر و اصیل کلمه لر اؤز یئرلرینی ایتیریب لر . بو حیصه ده الیمدن گلن کلمه لری معنا لاریلان گتیرمک ایسته ییرم ، اومید کی چالیشاق و اونلاری اؤز یئرلرینده ایشلده ک :

 

آچیقلاماق : توضیح ، تشریح

آختاریش : جستجو ، کاوش

اؤرنک : نمونه ، مثال

انکشاف : تکامل ، توسعه

اویغون : مناسب ، مطابق

اینجه : ظریف ، نازک

اینجه صنعت : هنرهای زیبا

ایز : اثر ، رد

باشقا : دیگر

بنیز : چهره ، روی

بیلگین : آگاه ، دانا

تامسینماق : مزمزه

دنیز : دریا

دوستاق : زندان

دویماق : درک ، حس

درگی : مجله

ذیروه : قله

زنگین : غنی ، پربار

ساحه : زمینه

سارساق : ابله ، احمق

ساغلام : تندرست ، سالم

سایاق : شیوه ، روش

سورغو : سوال

سیناق : امتحان ، آزمایش

شانلی : باعظمت

قالدیرماق : بلند کردن

قایناق : منبع ، سرچشمه

قیناماق : سرزنش

قاسیرغا : طوفان ، کولاک

کؤرفز : خلیج

گئرچک : حقیقت

گئری : عقب ، پس

گرگین : بحرانی ، حاد

گؤونمک : فخرکردن ، مباهات

ماراق : علاقه

موغایات : مواظب

مازی : تیله

یئنی : نو ، جدید

یوکسک : بلند ، عالی

یاتاق : بستر ، خوابگاه

یازیچی : نویسنده

یالنیز : فقط ، تنها

یال یاماج : کوهپایه ، دامنه

یانلیش : اشتباه ، سهو
يازار : اهرلی شنبه 1396.1.5 | باخيش لار (0)

آتا بابا سوزلری

+0 بئیندیم

بؤلوم : آتا بابا سوزلری

باش‌ اوجا خالقیمیزین‌ شیفاهی‌ ادبیاتی‌نین‌ بول‌، بول‌ ژانرلری‌ و نوع‌لاری‌ واردیر. بایاتیلار، تاپماجالار، اوخشامالار، نازلامالار،اویونلار، لایلالار و عنعنه‌لر اونلارین‌ کیچیک‌ مقیاسدا اولان‌ بیر حیصه‌لری‌دیر. بونلاردان‌ علاوه‌ «آتالار سوزو» شیفاهی‌ ادبیاتیمیزدااوزونه‌ اوزل‌ بیر یئر آچمیش‌دیر. خلقیمیز بونلاری‌ سئوه‌-سئوه‌ اوخویوب‌، سینه‌دن‌ سینه‌یه‌ ان‌ اسکی‌ چاغلاردان‌ بوگونه‌ کیمی‌قورویوب‌ بیر ده‌یرلی‌ امانت‌ کیمی‌ بو گونکو و صاباحکی‌ نسیل‌لره‌ چاتدیرمیشلار


http://bayram.arzublog.com/uploads/bayram/atababa_suzi.jpg

آج تویوخ یوخوسیندا داری گورر

دالدان آتیلان داش تو پوخدان دئییر 

  ایت هورر کاروان کئچر 

  ال الی یووار الده اوزو 

 دوز یولون یئریه بیلمیر شوخوملیقدا شیللاق آتیر

پیچاق دسته سینی کسمز

ایلان هر یئره ایری گئتسه اوز یوواسینا دوز گئدر

کچل باخار گوزگیه آدینی قویار اوزگیه

دووه اوینایاندا قار یاغار 

  تزه یونجا ائششگه باش آغریسی گتیرر 

  سیره دن قالان قوتور اولار 

 ائل گوجی سئل گوجی 

  کور توتدوقینی بوراخماز 

  اوجوز اتین شورباسی اولماز

الله ایکی یومروغو بیر باشا وورماز 

 سو آخاندا یولون تاپار

قازان هلله نیب قاپاغین تاپار

ایری اوتوراق دوز دانیشاق

بیردلی قویی یا بیر داش آتار یوز آغیللی چیخاردا بیلمز




آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین
يازار : اهرلی شنبه 1396.1.5 | باخيش لار (0)

تورک وبلاق ، عزیز تورک دیلداشلاریما

آنا يارپاق

آرشيو

سوزلوک

آموزش مقدماتی قافیه

ايلگي

آختاريش

بؤلوم لر

ایل بایرامی (11)

تورکی دیل (10)

آشیق و آشیقلار (6)

آتا بابا سوزلری (8)

ینی خبرلر (8)

سوزلوک (11)

اوشاخلار اوچون ناغیل (2)

شعر یازماخ یول یوندمی (2)

اهنگ لرین یازیسی (12)

سای بیل (ریاضی) (2)

چالغی (موسیقی) (1)

آدلی سانلیلار (24)

تورک یازیب تورکی دانیشاخ (10)

تورکجه کیتاب (3)

گولملی لر (1)

آذربایجان (3)

تاریخیمیز (6)

کولتور (2)

شکیل لر (1)

آذری اویناماخ لار (3)

ائشیتملی سوزلر (11)

تورکی دیلین اوجالدانلار (4)

تورکی شعرلر (7)

 

يولداش لار

سون يازيلار

31 دسامبر به عنوان روز همبستگی تورک های آزربایجانی سراسر جهان در تقویم جمهوری آزربایجان

نجور تورکی شعرلر ده و یازیلاریمزدا حرکه لردن استفاده الیح (اموزش اعراب )

آتا بابا سوزلری

هوشنگ جعفری بویوک ایل شاعریمیز

گنجه لی نیظامی دن بیر گوزل شعر

حروف الفبای گُرجی

حیوانلارین تورکی آدلارین اورگشح (نام های حیوانات به زبان ترکی آذربایجانی)

قالب های شعر عاشیقی

نسیمی کیمدی ؟

سید عمالدین نسیمی

قوربان بایرامیز موتلو اولسون

نسیمی دن بیر گوزل شعر

بو شیعر ایرج میرزانین قبرینین اوستونده یازیلیب

تاریخ‌ده بوگون

احمد قوام

آرخا سوزلوکی

بالیق سوزلوکی

باش : سر

بایرام سؤزلوک لری

بورج سوزلوکی

آرشيو

آبان 1396

مهر 1396

شهريور 1396

مرداد 1396

تير 1396

خرداد 1396

ارديبهشت 1396

فروردين 1396

اسفند 1395

باغلانتي لار

دیل اورگشمک

گوگلین سوزلوکی

فرانسه دیلین اورگشح

یئنی دیل اورگشح

فرانسه دیلینین وبلاقی

آذری اویناماخ (دانس)

آموزش مقدماتی قافیه

بیلیم سسی

سوزلوک

سورغو

سویرسیز تورک ویبلاق لاریندا نده چوخلی مطلب قویولا ؟







سايغاج

ايندي بلاق دا :
بو گونون گؤروشو :
دونه نين گؤروشو :
بو آيين گؤروشو :
بوتون گؤروش لر :
يازي لار :
باخيش لار :
يئنيله مه چاغي :

ايمكان لار

RSS 2.0